Αν οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες αποτελούν τον βασικό «κορμό» των ανακοινώσεων που προετοιμάζονται για το φετινό πακέτο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, οι μισθωτοί του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα είναι αναμφίβολα η κοινωνική ομάδα που θα νιώσει άμεσα και πιο χειροπιαστά τις αλλαγές στην τσέπη της. Η κυβέρνηση, αφουγκραζόμενη τις πιέσεις που ασκεί η παρατεταμένη ακρίβεια και το αυξημένο κόστος διαβίωσης, δεν προσανατολίζεται σε οριζόντιες λύσεις-πυροτεχνήματα, όπως η επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού στο Δημόσιο –ένα μέτρο που θα τίναζε στον αέρα τα δημοσιονομικά περιθώρια της χώρας–, αλλά σε στοχευμένες και πολυεπίπεδες παρεμβάσεις. Οι παρεμβάσεις αυτές συνδυάζουν οργανικές αυξήσεις μισθών, σταδιακές μειώσεις κρατήσεων και ευρωπαϊκού τύπου ενισχύσεις μέσω εργαλείων όπως η κάρτα σίτισης.
Το κεντρικό πολιτικό και οικονομικό αφήγημα βασίζεται στη σταδιακή αλλά σταθερή σύγκλιση των ελληνικών αποδοχών με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η προσπάθεια αυτή δεν αποτελεί απλώς μια προεκλογική εξαγγελία, αλλά τη συνέχεια μιας στρατηγικής που έχει ήδη αποδώσει καρπούς τα προηγούμενα χρόνια, φέρνοντας το μέσο μισθό σε επίπεδα ανώτερα των 1.500 ευρώ από το 2025. Πλέον, το βλέμμα στρέφεται στην επόμενη μέρα, με ορίζοντα την τριετία και τη δεκαετία, θέτοντας φιλόδοξους αλλά εφικτούς στόχους που αλλάζουν το τοπίο της εργασίας στην Ελλάδα.
Από τον κατώτατο των 950 ευρώ στο νέο στοίχημα του 2030
Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, η οποία βρίσκεται στο τραπέζι και εξετάζεται σε δύο διακριτές φάσεις —με τις πρώτες 0,5 μονάδες να είναι ήδη «κλειδωμένες» και το οικονομικό επιτελείο να αναζητά δημοσιονομικό χώρο για επιπλέον 1 μονάδα μείωσης—, θα έχει άμεση και πολλαπλασιαστική θετική επίδραση στις καθαρές αποδοχές των εργαζομένων. Κάθε ελάφρυνση στις εισφορές σημαίνει αυτόματα περισσότερα χρήματα στην τσέπη του μισθωτού, χωρίς επιπλέον επιβάρυνση για την επιχείρηση.
Παράλληλα, η προβλεπόμενη ετήσια αύξηση στον κατώτατο μισθό συνεχίζει να αποτελεί το βασικό εργαλείο κοινωνικής πολιτικής. Ο αρχικός στόχος που είχε τεθεί για το 2023, ώστε ο κατώτατος μισθός να φτάσει τα 950 ευρώ το 2027, βαίνει προς την πλήρη και εμπρόθεσμη επίτευξή του. Με βάση αυτή την επιτυχημένη εμπειρία και τη δυναμική της οικονομίας, ο πρωθυπουργός αναμένεται να θέσει από το βήμα της ΔΕΘ έναν νέο, ευρύτερο οδικό χάρτη για τη δεκαετία: στόχος είναι ο κατώτατος μισθός να κινηθεί προς τα 1.350 με 1.400 ευρώ το μήνα έως το 2030, ενώ για τον μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης ο πήχης τοποθετείται ακόμη πιο ψηλά, κοντά στα 2.000 ευρώ.
Συλλογικές συμβάσεις και η επανάσταση της κάρτας σίτισης στα 10 ευρώ
Πέρα από τα οριζόντια κυβερνητικά μέτρα για τους μισθούς, η κυβέρνηση ποντάρει καταλυτικά στην αναβίωση και την ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Η ενεργός ενθάρρυνση της σύναψής τους και η ευρύτερη επέκταση των κλαδικών αυξήσεων σε περισσότερους κλάδους επιχειρήσεων και εργαζομένων θεωρείται το πλέον θεσμικό και αποτελεσματικό μέσο για να απλωθούν ομοιόμορφα και ταχύτερα οι αυξήσεις σε εκείνους τους εργαζομένους που σήμερα βλέπουν τις αποδοχές τους καθηλωμένες στα ίδια επίπεδα εδώ και περίπου 15 χρόνια.
Ωστόσο, το μέτρο εκείνο που συγκεντρώνει δικαίως τη μεγαλύτερη προσοχή και αναμένεται να αποτελέσει το «αουτσάιντερ» των φετινών ανακοινώσεων είναι η δραστική αναβάθμιση της κάρτας σίτισης (vouchers σίτισης). Στο τραπέζι βρίσκεται η σοβαρή προοπτική αύξησης της αξίας της από τα 6 ευρώ στα 10 ευρώ ημερησίως. Πρόκειται για την ικανοποίηση ενός πάγιου αιτήματος που παρέμενε «στο συρτάρι» επί δύο ολόκληρες δεκαετίες και πλέον έχει κατατεθεί ως κοινή, αδιαπραγμάτευτη απαίτηση τόσο από την πλευρά των εργοδοτών όσο και των εργαζομένων.
Στην κοινή επιστολή προς την κυβέρνηση συνυπογράφουν όλοι οι μεγάλοι φορείς της αγοράς (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ, ΣΒΒΕ), αποδεικνύοντας τη διακομματική και διαταξική συναίνεση γύρω από το εργαλείο αυτό. Το μέτρο ενισχύει άμεσα το καθαρό διαθέσιμο εισόδημα του εργαζομένου έως και 300 ευρώ κάθε μήνα, αποτελώντας μια πραγματική ανάσα απέναντι στην καλπάζουσα ακρίβεια στα είδη διατροφής και τα σούπερ μάρκετ. Την ίδια στιγμή, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων που θέλουν να προσελκύσουν και να διατηρήσουν ποιοτικό προσωπικό, χωρίς ωστόσο να επιβαρύνουν υπέρμετρα το μη μισθολογικό κόστος με επιπλέον ασφαλιστικές εισφορές.
Στοχευμένες εκπλήξεις για τις οικογένειες και το τελικό μήνυμα
Εκτός από τις γενικές αυξήσεις μισθών και τις μειώσεις των κρατήσεων, οι οικογένειες με παιδιά δεν αποκλείεται να δουν στο «καλάθι» της ΔΕΘ και κάποιο μέτρο-έκπληξη με κοινωνικό πρόσημο. Στις συζητήσεις του οικονομικού επιτελείου εξετάζεται σοβαρά η εκ νέου χορήγηση έκτακτου επιδόματος 150 ευρώ για κάθε παιδί, σε μια λογική αντίστοιχη με εκείνη του κοινωνικού πακέτου που διανεμήθηκε τον περασμένο Απρίλιο, προσφέροντας επιπλέον στήριξη στα νοικοκυριά με αυξημένα έξοδα.
Το συνολικό, πολιτικό και κοινωνικό μήνυμα που εκπέμπεται προς τους μισθωτούς ενόψει της ΔΕΘ είναι σαφές: η κυβέρνηση δεν υπόσχεται «μαγικές λύσεις» μιας χρήσης ούτε παροχές χωρίς αντίκρισμα, αλλά χτίζει συστηματικά ένα συνεπές μονοπάτι σταδιακής βελτίωσης του διαθέσιμου εισοδήματος. Συνδυάζοντας τις ονομαστικές μισθολογικές αυξήσεις, τις φορολογικές και ασφαλιστικές ελαφρύνσεις, καθώς και τις στοχευμένες ενισχύσεις στην καθημερινότητα, επιχειρεί να θωρακίσει την ελληνική οικογένεια και να δώσει προοπτική στην εργασία.