Σε μια κομβική επανεκτίμηση της στρατιωτικής της παρουσίας στη Μέση Ανατολή φαίνεται να προχωρά η Ουάσινγκτον, σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της εφημερίδας «Washington Post». Η αμερικανική κυβέρνηση υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο δραστικής μείωσης των δυνάμεων που διατηρεί στον Περσικό Κόλπο, εξέλιξη που σηματοδοτεί μια ιστορική αλλαγή στη γεωπολιτική στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών στην ευρύτερη περιοχή.
Οι ζημιές στις βάσεις και ο «Συνετός Σχεδιασμός» του Πενταγώνου
Επικαλούμενο οκτώ Αμερικανούς αξιωματούχους και παράγοντες με γνώση των παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, το δημοσίευμα αναφέρει ότι το υπουργείο Άμυνας αξιολογεί ήδη το συνολικό στρατιωτικό του αποτύπωμα. Βασική αφορμή για την αναθεώρηση αυτή αποτελούν οι εκτεταμένες καταστροφές που υπέστησαν κομβικές αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις έπειτα από πολλούς μήνες συνεχών ιρανικών επιθέσεων.
Αν και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δεν έχει διατάξει ακόμη μια επίσημη αναθεώρηση της στρατιωτικής διάταξης, η διαδικασία περιγράφεται από αρμόδιες πηγές ως ένας «συνετός σχεδιασμός». Η αξιολόγηση αυτή θα καθορίσει αν και με ποιον τρόπο θα ανακατασκευαστούν οι υποδομές που επλήγησαν, με το Πεντάγωνο να αφήνει σαφείς αιχμές ότι οι βάσεις δεν πρόκειται να επιστρέψουν στην προηγούμενη μορφή τους.
Η τρέχουσα διάταξη και οι σοβαρές απώλειες
Μέχρι σήμερα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) διατηρούσε περίπου 40.000 στρατιωτικούς διασπαρμένους σε σχεδόν 20 εγκαταστάσεις, σχηματίζοντας ένα γεωγραφικό τόξο 1.500 μιλίων από την Ιορδανία έως το Ομάν. Στον Κόλπο φιλοξενούνται οι σημαντικότερες βάσεις, όπως η έδρα του 5ου Στόλου στο Μπαχρέιν, καθώς και μεγάλες μονάδες του Στρατού και της Αεροπορίας στο Κουβέιτ.
Ωστόσο, το τίμημα της σύγκρουσης υπήρξε βαρύ. Περισσότερες από 200 αμερικανικές εγκαταστάσεις υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν ολοσχερώς. Μεταξύ των πιο τραγικών περιστατικών ήταν η επίθεση του Μαρτίου στο Πορτ Σουάιμπα του Κουβέιτ, όπου έχασαν τη ζωή τους έξι Αμερικανοί στρατιώτες. Παράλληλα, για την αναχαίτιση των επιθέσεων χρησιμοποιήθηκαν πάνω από 1.000 προηγμένοι πύραυλοι Patriot και THAAD, εξαντλώντας επικίνδυνα τα στρατηγικά αποθέματα της Ουάσινγκτον.
Μετατόπιση δυνάμεων προς τα δυτικά
Στο πλαίσιο των συζητήσεων, ο επικεφαλής της CENTCOM, ναύαρχος Μπράντλεϊ Κούπερ, εξετάζει τη μετακίνηση στρατευμάτων δυτικότερα, μακριά από την άμεση εμβέλεια των ιρανικών ακτών. Περιοχές όπως η Ιορδανία, το Ισραήλ ή η ανατολική ακτή της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα θεωρούνται πιθανοί νέοι σταθμοί, αν και αναλυτές όπως ο πρώην διπλωμάτης Μάικλ Ράτνεϊ προειδοποιούν ότι η απόσταση δεν προσφέρει απόλυτη ασφάλεια, όπως απέδειξε και η πρόσφατη φονική επίθεση στην Ιορδανία με τέσσερις νεκρούς Αμερικανούς.
Το οικονομικό κόστος και οι διπλωματικές τριβές
Το οικονομικό βάρος της σύγκρουσης είναι τεράστιο, με το κόστος των επιχειρήσεων να υπολογίζεται στα 37,5 δισ. δολάρια έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026. Στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνεται το κόστος αποκατάστασης των βάσεων, το οποίο εκτιμάται από αναλυτές του American Enterprise Institute στα 5 δισ. δολάρια.
Ταυτόχρονα, η κρίση προκάλεσε σοβαρούς τριγμούς στις σχέσεις με τους συμμάχους του Κόλπου, οι οποίοι εκφράζουν δυσαρέσκεια για την έλλειψη ενημέρωσης από την κυβέρνηση Τραμπ. Παρ’ όλα αυτά, ειδικοί εκτιμούν ότι η διμερής συνεργασία στον τομέα των εξοπλισμών και των πληροφοριών θα διατηρηθεί, ακόμη και με μειωμένο αμερικανικό στρατιωτικό αποτύπωμα.
Τέλος, η αναδιάρθρωση αυτή συμπίπτει με τη συνολική επανεξέταση των αμερικανικών δυνάμεων παγκοσμίως, καθώς το γραφείο του υφυπουργού Άμυνας Έλμπριτζ Κόλμπι αξιολογεί παράλληλα τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, μετά τις ανακοινώσεις για απόσυρση στρατευμάτων από τη Γερμανία και την Πολωνία.