Από το Βέρμιο και την Παναγία Σουμελά, όπου βρέθηκε για τον εορτασμό της 15ης Αυγούστου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας έστειλε ένα σαφές πολιτικό και ιστορικό μήνυμα προς την Τουρκία, θέτοντας εκ νέου στο επίκεντρο το ζήτημα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ποντίων. Η παρέμβαση του Προέδρου δεν περιορίστηκε στη διάσταση της ιστορικής μνήμης. Εντάχθηκε σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικής και γεωστρατηγικής σημασίας, καθώς η αναγνώριση ιστορικών γεγονότων που συνδέονται με μαζικές διώξεις και εθνοκαθάρσεις εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο αντιπαράθεσης στη διεθνή πολιτική. Ο κ. Τασούλας, μιλώντας από έναν τόπο με ιδιαίτερο συμβολισμό για τον ποντιακό ελληνισμό, υπογράμμισε τη διαχρονική παρουσία και ανθεκτικότητα της συγκεκριμένης κοινότητας. «Ο ποντιακός ελληνισμός έχει καταφέρει πάρα τη στυγερή γενοκτονία να αναγεννάται σε κάθε γενιά και να ζει όσο υπάρχει Παναγία Σουμελά», είπε αρχικά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς η Παναγία Σουμελά λειτουργεί όχι μόνο ως θρησκευτικό προσκύνημα, αλλά και ως σημείο αναφοράς της συλλογικής μνήμης των Ποντίων. Η διατήρηση αυτής της μνήμης συνδέεται με την ιστορική συνέχεια ενός ελληνικού πληθυσμού που υπέστη διωγμούς, εκτοπισμούς και απώλειες στις αρχές του 20ού αιώνα.
Το μήνυμα προς την Τουρκία
Στο πιο σαφές πολιτικό σκέλος της παρέμβασής του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έθεσε ευθέως την Τουρκία ενώπιον του αιτήματος αναγνώρισης. «Εν ονόματι αυτού του ελληνισμού και της δοκιμασίας του, η πολιτεία είναι υποχρεωμένη να καταφέρουμε να διαδοθεί σε όλο τον κόσμο και να ασπαστεί ο κόσμος τη γενοκτονία που υπέστη ο ποντιακός ελληνισμός. Να αναγνωρίσει ακόμα και η Τουρκία αυτή τη γενοκτονία καθώς παρόμοιες πρακτικές εθνοκάθαρσης δεν έχουν θέση στο σύγχρονο κόσμο», κατέληξε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Η διατύπωση αυτή μεταφέρει το ζήτημα από το επίπεδο της εθνικής μνήμης στο επίπεδο της διεθνούς πολιτικής και της ιστορικής ευθύνης. Η Αθήνα επιδιώκει διαχρονικά τη διεθνή ανάδειξη της Γενοκτονίας των Ποντίων, ενώ η τουρκική πλευρά απορρίπτει τον συγκεκριμένο χαρακτηρισμό. Υπό αυτή την έννοια, η παρέμβαση Τασούλα δεν αποτελεί απλώς μια συμβολική δήλωση σε μια ημέρα υψηλού θρησκευτικού και εθνικού συμβολισμού. Αποτελεί ταυτόχρονα μια υπενθύμιση της ελληνικής θέσης σε ένα ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα της ελληνοτουρκικής ιστορικής αντιπαράθεσης.
Η γεωστρατηγική διάσταση
Από τη σκοπιά της πολιτικής επιστήμης, η επίκληση της ιστορικής μνήμης λειτουργεί συχνά ως εργαλείο εθνικής ταυτότητας και εξωτερικής πολιτικής. Για την Ελλάδα, η διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ανάδειξης των ιστορικών γεγονότων που σημάδεψαν τον ελληνισμό της Μικράς Ασίας. Παράλληλα, η αναφορά του Προέδρου στην εθνοκάθαρση προσδίδει στο ζήτημα μια σύγχρονη διάσταση. Η Ελλάδα επιχειρεί να τοποθετήσει τη συζήτηση όχι μόνο στο πλαίσιο των διμερών ελληνοτουρκικών διαφορών, αλλά και στο ευρύτερο διεθνές κανονιστικό περιβάλλον, όπου η προστασία των πληθυσμών και η καταδίκη πρακτικών μαζικής εξόντωσης και εκτοπισμού αποτελούν θεμελιώδεις αρχές.
Η επιλογή της Παναγίας Σουμελά ως τόπου διατύπωσης του μηνύματος προσθέτει, τέλος, μια ισχυρή συμβολική διάσταση. Ο Τασούλας συνέδεσε τη θρησκευτική παράδοση, την ιστορική μνήμη και τη σύγχρονη διπλωματική θέση της Ελλάδας σε ένα ενιαίο αφήγημα.Το μήνυμα, επομένως, είναι διπλό: η μνήμη του ποντιακού ελληνισμού παραμένει ζωντανή και η Ελλάδα εξακολουθεί να θεωρεί την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων ζήτημα ιστορικής δικαιοσύνης και διεθνούς αναγνώρισης.