Τα καμένα συντρίμμια του F-4 Phantom παραμένουν στην περιοχή της Τανάγρας, με τις αρμόδιες Αρχές να συνεχίζουν την περισυλλογή τους με ιδιαίτερη προσοχή. Κάθε τμήμα του αεροσκάφους θεωρείται πιθανό να κρύβει κρίσιμες πληροφορίες για όσα προηγήθηκαν της συντριβής. Την ίδια ώρα, βαρύ είναι το κλίμα στην Πολεμική Αεροπορία αλλά και σε ολόκληρη τη χώρα μετά τον θάνατο των δύο χειριστών, του 40χρονου Ιωάννη Μπλέσια και του 37χρονου Δημητρίου Πέτρου. Το Phantom κατέπεσε το μεσημέρι του Σαββάτου (5/9/2026), κοντά στην Τανάγρα, κατά τη διάρκεια της επίδειξης στην Athens Flying Week.
Τα ερωτήματα για τα αίτια
Μετά το δυστύχημα, το οποίο παρακολούθησαν εκατοντάδες θεατές από τον χώρο της Athens Flying Week, το σύνολο των ερευνών έχει στραφεί στις συνθήκες κάτω από τις οποίες χάθηκε ο έλεγχος του αεροσκάφους. Το βασικό ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι ερευνητές είναι πώς ένα τόσο έμπειρο πλήρωμα, με περισσότερες από 1.500 ώρες πτήσης, βρέθηκε ξαφνικά σε μια κατάσταση από την οποία δεν κατάφερε να ανακάμψει. Στο τραπέζι βρίσκονται μέχρι στιγμής διαφορετικές εκδοχές, από ενδεχόμενη τεχνική δυσλειτουργία στα χειριστήρια μέχρι πρόβλημα υγείας κάποιου από τους δύο χειριστές.
Παράλληλα, δεν αποκλείεται να εξεταστεί και το ενδεχόμενο χωρικού αποπροσανατολισμού του πιλότου, ένα φαινόμενο που μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και σε ιδιαίτερα έμπειρους αεροπόρους όταν καλούνται να εκτελέσουν απαιτητικούς ελιγμούς σε χαμηλό ύψος και με υψηλές επιβαρύνσεις. Ο πτέραρχος ε.α. και αμυντικός αναλυτής Κώστας Ιατρίδης αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε αυτή την πιθανότητα, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι σε αυτή τη φάση δεν είναι δυνατόν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι ακόμη πλήρη.
Το χρονικό της μοιραίας πτήσης
Οι δύο χειριστές ήταν έμπειρα στελέχη της 348 Μοίρας Τακτικής Αεροπορίας «Άρης» και είχαν αναλάβει την πτήση επίδειξης στο πλαίσιο της αεροπορικής διοργάνωσης στην Τανάγρα, μπροστά σε χιλιάδες κόσμου. Λίγο μετά τις 14:30 το μεσημέρι του Σαββάτου, το F-4 Phantom απογειώθηκε, ενώ οι θεατές ανέμεναν να παρακολουθήσουν το πρόγραμμα και τους εντυπωσιακούς ελιγμούς του αεροσκάφους. Περίπου δύο έως τρία ναυτικά μίλια μετά τον διάδρομο απογείωσης, όμως, άρχισε να χάνει απότομα ύψος.
Η εξέλιξη ήταν εξαιρετικά γρήγορη. Μέσα σε περίπου ένα λεπτό, το Phantom πραγματοποίησε χαμηλή διέλευση με έντονη κλίση και καθοδική πορεία, πριν προσκρούσει περίπου τέσσερα χιλιόμετρα μακριά από το σημείο απογείωσης, στη βιομηχανική ζώνη της Τανάγρας. Το μεγαλύτερο τμήμα του αεροσκάφους έπεσε στη στέγη εργοστασίου, ενώ μεταλλικά κομμάτια και άλλα συντρίμμια εκτινάχθηκαν σε ακτίνα περίπου 200 μέτρων. Μέρη του αεροσκάφους κατέληξαν ακόμη και σε αυλές, γκαράζ και χώρους στάθμευσης γειτονικών επιχειρήσεων.
Η μεγάλη πυρκαγιά μετά την πρόσκρουση
Η συντριβή προκάλεσε μεγάλη πυρκαγιά, η οποία πήρε γρήγορα διαστάσεις εξαιτίας των ισχυρών ανέμων αλλά και των εύφλεκτων υλικών που υπήρχαν στο εργοστάσιο και σε γειτονικούς επαγγελματικούς χώρους. Στο σημείο έσπευσαν ισχυρές δυνάμεις της Πυροσβεστικής, με συνολικά 95 πυροσβέστες και 29 οχήματα, ενώ στην επιχείρηση συμμετείχαν πεζοπόρα τμήματα και ομάδες της ΕΜΑΚ. Παράλληλα, από αέρος πραγματοποιήθηκαν επανειλημμένες ρίψεις νερού από πυροσβεστικά αεροσκάφη και ελικόπτερα.
Η φωτιά περιορίστηκε και τέθηκε υπό έλεγχο αργά το βράδυ, ενώ νωρίτερα είχε αποσταλεί μήνυμα μέσω του 112 προς τους κατοίκους της περιοχής, προκειμένου να βρίσκονται σε ετοιμότητα και να ακολουθούν τις οδηγίες των Αρχών. Στο μεταξύ, ο χώρος της συντριβής αποκλείστηκε και ξεκίνησε η διαδικασία συλλογής των τμημάτων του αεροσκάφους. Λίγη ώρα μετά την πτώση, πυροσβέστες, στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και διασώστες της ΕΜΑΚ εντόπισαν νεκρούς τους δύο χειριστές.
Τα πιθανά σενάρια
Μιλώντας στην πρωινή εκπομπή «MEGA Σαββατοκύριακο», ο πτέραρχος ε.α. και αμυντικός αναλυτής Κώστας Ιατρίδης αναφέρθηκε στα πιθανά αίτια της συντριβής. Όπως εξήγησε, είναι πολύ νωρίς για να υπάρξει ασφαλής εκτίμηση, καθώς η αρμόδια επιτροπή διερεύνησης θα πρέπει να εξετάσει όλα τα διαθέσιμα δεδομένα, αλλά και την τελευταία επικοινωνία των χειριστών με τον πύργο ελέγχου. Από την εικόνα του βίντεο, όπως ανέφερε, διακρίνεται ένα αεροσκάφος που πετά σε χαμηλό ύψος, παίρνει δεξιά κλίση και συνεχίζει να κατεβαίνει μέχρι την πρόσκρουση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ανάμεσα στα ενδεχόμενα που θα μπορούσαν να διερευνηθούν είναι μια πιθανή δυσλειτουργία στα χειριστήρια, η οποία θα δυσκόλευε τον έλεγχο του αεροσκάφους, αλλά και κάποιο ξαφνικό πρόβλημα υγείας ενός εκ των χειριστών. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε όμως και στην απώλεια χωρικής επίγνωσης, γνωστή και ως χωρικός αποπροσανατολισμός. Όπως εξήγησε, οι πτήσεις επίδειξης περιλαμβάνουν απότομες αλλαγές κατεύθυνσης, μεγάλες κλίσεις και υψηλές επιβαρύνσεις G, με αποτέλεσμα σε μια κρίσιμη στιγμή ο χειριστής να μην αντιλαμβάνεται σωστά τη στάση του αεροσκάφους σε σχέση με το έδαφος. Πρόκειται για κατάσταση που στη διεθνή αεροπορική ορολογία συνδέεται με το CFIT (Controlled Flight Into Terrain).
Η έρευνα και τα κρίσιμα στοιχεία
Ο Κώστας Ιατρίδης επισήμανε παράλληλα ότι δεν θα πρέπει να αποδίδεται αυτομάτως η τραγωδία στην ηλικία του Phantom. Όπως ανέφερε, ένα αεροσκάφος που συντηρείται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα, περνά από τους απαραίτητους ελέγχους και χρησιμοποιεί τα κατάλληλα ανταλλακτικά μπορεί να επιχειρεί κανονικά. Τόνισε, μάλιστα, ότι ακόμη και σύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη έχουν παρουσιάσει κατά καιρούς τεχνικά προβλήματα, συνεπώς δεν μπορεί να θεωρηθεί από μόνο του το γεγονός ότι το Phantom είναι παλαιότερης κατασκευής ως αιτία του δυστυχήματος. «Δεν έχουμε τα δεδομένα», ήταν ουσιαστικά το μήνυμα που έστειλε, ζητώντας προσοχή μέχρι να ολοκληρωθεί η επίσημη διερεύνηση.
Οι δύο χειριστές, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, δεν πρόλαβαν να εγκαταλείψουν το αεροσκάφος, καθώς δεν φαίνεται να υπήρξε ο απαιτούμενος χρόνος για την ενεργοποίηση του συστήματος εκτίναξης. Παράλληλα, εξετάζεται και το ενδεχόμενο να επιχείρησαν να οδηγήσουν το Phantom μακριά από κατοικημένα σημεία και από το πλήθος που βρισκόταν στην αεροπορική βάση της Τανάγρας. Στο μικροσκόπιο της επιτροπής θα βρεθούν τα συντρίμμια, τα διαθέσιμα βίντεο από διαφορετικές κάμερες, αλλά και οι εικόνες που κατέγραψαν αυτόπτες μάρτυρες με τα κινητά τους τηλέφωνα.
Οι ειδικοί αναμένεται να αναλύσουν καρέ-καρέ την απογείωση, την ξαφνική απώλεια ύψους και την τελική πορεία του αεροσκάφους, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί και στις επικοινωνίες των δύο χειριστών με τον πύργο ελέγχου. Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν είχε προηγηθεί κάποια αναφορά για τεχνική δυσλειτουργία, πρόβλημα στον χειρισμό ή οποιαδήποτε άλλη异常 κατάσταση. Το βασικό ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι τι προκάλεσε την απότομη απώλεια ύψους και γιατί, παρά την εμπειρία των δύο χειριστών, δεν κατέστη δυνατό να αποτραπεί η συντριβή ή να εγκαταλείψουν εγκαίρως το Phantom. Τις τελικές απαντήσεις αναμένεται να δώσει η έρευνα της αρμόδιας επιτροπής, η οποία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.