Σύμφωνα με τα επίσημα μετεωρολογικά στοιχεία, το νέφος του καπνού που προκλήθηκε από τη μεγάλη πυρκαγιά στην περιοχή του Ωραιοκάστρου στη Θεσσαλονίκη, ταξίδεψε σε μεγάλες αποστάσεις εξαιτίας των ισχυρών εναέριων ρευμάτων. Οι προσομοιώσεις των μοντέλων πλοήγησης έδειξαν ότι η διασπορά ξεκίνησε από τα μεσάνυχτα και κινήθηκε νότια, περνώντας πάνω από τη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα, για να φτάσει τελικά μέχρι τις περιοχές δυτικά της Αττικής και την Κορινθία. Τονίζεται πως δεν έχει την ίδια τοξικότητα.
Παρά την ευρεία έκταση του φαινομένου, οι ειδικοί εμφανίζονται καθησυχαστικοί, επισημαίνοντας ότι οι συγκεντρώσεις των σωματιδίων στις νότιες περιοχές είναι πλέον πολύ μικρές και δεν παρουσιάζουν την αρχική τοξικότητα. Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις εντοπίστηκαν κυρίως στη Θεσσαλονίκη και τον Θερμαϊκό Κόλπο, ενώ στις υπόλοιπες περιοχές το φαινόμενο εκδηλώθηκε απλώς ως μια έντονη θόλωση της ατμόσφαιρας χωρίς περαιτέρω κινδύνους.
Χαρακτηριστικά ο κ. Κολυδάς δήλωσε: «Η αλήθεια είναι ότι οι τροχιές δείχνουν ότι από την περιοχή της Θεσσαλονίκης, από τα μεσάνυχτα μέχρι περίπου αυτή την ώρα, μέχρι τις 8:00 η ώρα, έχει διασπαρεί δυτικά της Αττικής φτάνοντας μέχρι και την Κορινθία με πολύ μικρές συγκεντρώσεις. Θα έλεγα ότι οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις αυτής αυτού του καπνού ήταν στη Θεσσαλονίκη και μέσα στο Θερμαϊκό. Από τη στιγμή που πέρασε αυτό, γιατί πέρασε από τη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα, όπως το δείχνουν οι προσομοιώσεις των μοντέλων, ήταν σαφώς αραιότερο και απλώς μία θόλωση υπήρξε, μία θόλωση της ατμόσφαιρας και τίποτα άλλο….»
Δημοσθένης Σαρηγιάννης για τους κρυφούς κινδύνους από το τοξικό νέφος
Για τους άμεσους αλλά και τους μακροπρόθεσμους κινδύνους που απορρέουν από την ατμοσφαιρική ρύπανση στην περιοχή, τοποθετήθηκε στα nea.gr, ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης, Πρόεδρος του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Καθηγητής Περιβαλλοντικής μηχανικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Ο έγκριτος καθηγητής έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας με έμφαση ότι το χημικό κοκτέιλ που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην ατμόσφαιρα είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικό για την ανθρώπινη υγεία.
Κατά την επιστημονική προσέγγιση και ανάλυση του φαινομένου, ο κ. Σαρηγιάννης εξήγησε τη φύση των παραγόμενων ρύπων, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για «ένα μείγμα από σωματίδια, στάχτη και βαριά τοξικά αέρια». Αυτά τα επικίνδυνα συστατικά παρουσιάζουν την ιδιότητα είτε να παραμένουν αυτόνομα σε αέρια φάση είτε να προσροφώνται πάνω στα σωματίδια που ήδη αιωρούνται στην ατμόσφαιρα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, στα προϊόντα της καύσης περιλαμβάνονται ιδιαίτερα επιβλαβείς χημικές ενώσεις, όπως οι πολυαρωματικοί υδρογονάνθρακες, οι διοξίνες καθώς και τα φουράνια. Η εμφάνιση αυτών των ουσιών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι στην πληγείσα περιοχή καίγονται, μεταξύ άλλων, και πλαστικά υλικά. Πρόκειται για ενώσεις με αποδεδειγμένη τοξικότητα, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έναν εξαιρετικά σημαντικό χρόνο παραμονής μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό από τη στιγμή που θα εισπνευσθούν.
Ο ίδιος ανέφερε χαρακτηριστικά ότι ο χρόνος που απαιτείται προκειμένου να μειωθεί ακριβώς στο μισό η συγκέντρωση ορισμένων τέτοιων ουσιών στον οργανισμό μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 16,5 χρόνια. «Επειδή είναι καρκινογόνες ενώσεις, αυτό δίνει πολύ μεγάλο χρόνο για να δράσουν τοξικά για καρκινογένεση», σημείωσε με ανησυχία, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι «δεν υπάρχει ασφαλές όριο» και πως πρωταρχικός στόχος πρέπει να είναι η πλήρης και ολοκληρωτική αποφυγή της έκθεσης.
Με γνώμονα την προστασία των πολιτών, ο καθηγητής εξέδωσε μια σειρά από σαφείς συστάσεις. Αρχικά, συνέστησε την παραμονή των ατόμων αποκλειστικά σε εσωτερικούς χώρους, με ερμητικώς κλειστές πόρτες και παράθυρα, ώστε να περιοριστεί στο ελάχιστο η επαφή με τον εξωτερικό αέρα. Όπου κρίνεται αναγκαίο να χρησιμοποιηθεί κλιματιστικό, τόνισε ότι αυτό πρέπει να λειτουργεί αποκλειστικά στη θέση της εσωτερικής ανακύκλωσης, χωρίς να εισάγει αέρα από το εξωτερικό περιβάλλον. Σε περίπτωση που αυτό δεν είναι τεχνικά εφικτό, πρότεινε να αποφεύγεται πλήρως η χρήση του κλιματιστικού και να προτιμάται η λειτουργία ανεμιστήρα. Αν ωστόσο καταστεί απόλυτα απαραίτητη η έξοδος από το σπίτι, συνέστησε ανεπιφύλακτα τη χρήση μάσκας υψηλής προστασίας, προδιαγραφών τύπου FFP2 ή KN95.
«Ο βασικός στόχος είναι να μειώσουμε στο μηδέν, όχι στο ελάχιστο, την έκθεση», υπογράμμισε ολοκληρώνοντας ο κ. Σαρηγιάννης, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ότι το μείγμα που έχει παραχθεί διαθέτει δεδομένη επικινδυνότητα και απαιτείται η μέγιστη δυνατή υπευθυνότητα από τους κατοίκους.