Μία νέα απόπειρα ηλεκτρονικής εξαπάτησης με στόχο οδηγούς βρίσκεται στο επίκεντρο των προειδοποιήσεων της Ελληνικής Αστυνομίας. Επιτήδειοι αποστέλλουν SMS τα οποία εμφανίζονται ως ειδοποιήσεις της Τροχαίας και ενημερώνουν τους παραλήπτες ότι δήθεν υπάρχει ανεξόφλητο πρόστιμο. Στόχος είναι να τους οδηγήσουν σε πλαστή ιστοσελίδα, όπου επιχειρείται η υποκλοπή προσωπικών και τραπεζικών δεδομένων. Οι Αρχές καλούν τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να μην ακολουθούν συνδέσμους που περιλαμβάνονται σε τέτοιου είδους μηνύματα.
Πώς στήνεται η απάτη με το «πρόστιμο»
Η συγκεκριμένη μέθοδος βασίζεται σε ένα γνώριμο τέχνασμα των ηλεκτρονικών απατών: τη δημιουργία αίσθησης επείγοντος. Ο παραλήπτης καλείται να πιστέψει ότι υπάρχει μια οικονομική εκκρεμότητα που πρέπει να τακτοποιηθεί άμεσα και ότι, αν καθυστερήσει, ενδέχεται να χάσει κάποια έκπτωση ή να αντιμετωπίσει μεγαλύτερη επιβάρυνση. Σύμφωνα με την ενημέρωση της ΕΛΑΣ, τα επίμαχα SMS μπορεί να εμφανίζονται με αποστολέα την ένδειξη «ΤΡΟΧΑΙΑ», ώστε το μήνυμα να φαίνεται εκ πρώτης όψεως επίσημο. Στο εσωτερικό του μηνύματος υπάρχει σύνδεσμος, ο οποίος υποτίθεται ότι οδηγεί στην ηλεκτρονική υπηρεσία όπου μπορεί να πραγματοποιηθεί η πληρωμή του προστίμου.
Ένα από τα βασικά σημάδια που πρέπει να κινητοποιούν τις υποψίες του παραλήπτη είναι η χρήση συντομευμένων συνδέσμων, όπως διευθύνσεις της μορφής «bit.ly/…». Με αυτόν τον τρόπο δεν είναι άμεσα ορατή η πραγματική ηλεκτρονική διεύθυνση στην οποία πρόκειται να μεταφερθεί ο χρήστης. Η παγίδα γίνεται ακόμη πιο πειστική όταν ο πολίτης πατήσει το link. Η ιστοσελίδα που ανοίγει μπορεί να έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να θυμίζει σε μεγάλο βαθμό επίσημη κρατική υπηρεσία. Οι απατεώνες χρησιμοποιούν στοιχεία που παραπέμπουν στην πύλη gov.gr, ακόμη και λογότυπα της Ελληνικής Αστυνομίας, επιδιώκοντας να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι ο χρήστης βρίσκεται σε ασφαλές και επίσημο ψηφιακό περιβάλλον.
Ωστόσο, η πραγματική ηλεκτρονική διεύθυνση είναι διαφορετική από εκείνη των επίσημων κρατικών υπηρεσιών. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί διεύθυνση όπως «govss-gr.lol» αντί για το επίσημο «.gov.gr». Ακριβώς για αυτό οι χρήστες δεν πρέπει να βασίζονται αποκλειστικά στην εμφάνιση μιας ιστοσελίδας. Ένα λογότυπο, τα χρώματα ή ο σχεδιασμός μιας επίσημης πλατφόρμας μπορούν να αντιγραφούν σχετικά εύκολα από επιτήδειους. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η γλώσσα που χρησιμοποιείται στα παραπλανητικά SMS. Οι δράστες επιχειρούν να περιορίσουν τον χρόνο που έχει στη διάθεσή του το πιθανό θύμα για να σκεφτεί και να ελέγξει όσα διαβάζει.
Χαρακτηριστική είναι η διατύπωση: «Σήμερα είναι η τελευταία ημέρα για να επωφεληθείτε από την έκπτωση 50%». Μια τέτοια προειδοποίηση δημιουργεί πίεση και μπορεί να οδηγήσει έναν πολίτη να πατήσει γρήγορα τον σύνδεσμο, φοβούμενος ότι θα χάσει μια οικονομική «ευκαιρία». Αυτό είναι και ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά του phishing: ο απατεώνας προσπαθεί να προκαλέσει φόβο, άγχος ή βιασύνη, ώστε ο χρήστης να ενεργήσει πριν ελέγξει εάν το μήνυμα είναι πραγματικό. Η ΕΛΑΣ διευκρινίζει ότι τόσο η Ελληνική Αστυνομία όσο και άλλοι δημόσιοι φορείς ΔΕΝ αποστέλλουν SMS με συνδέσμους που ζητούν την άμεση πληρωμή προστίμων μέσω πιστωτικών / χρεωστικών καρτών σε εξωτερικές ιστοσελίδες.
Οι πολίτες που λαμβάνουν ένα ύποπτο μήνυμα δεν θα πρέπει να πατούν τον σύνδεσμο που περιλαμβάνεται σε αυτό, ακόμη και αν το SMS φαίνεται να προέρχεται από επίσημη υπηρεσία. Εξίσου σημαντικό είναι να μην πληκτρολογούν προσωπικά δεδομένα σε ιστοσελίδες στις οποίες οδηγήθηκαν μέσω τέτοιων μηνυμάτων. Στοιχεία όπως αριθμοί κυκλοφορίας οχημάτων, προσωπικά δεδομένα, κωδικοί ηλεκτρονικής τραπεζικής και αριθμοί πιστωτικών ή χρεωστικών καρτών δεν πρέπει να καταχωρίζονται εφόσον υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία για τη γνησιότητα της σελίδας.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα μπορεί να προκύψει όταν το θύμα έχει ήδη συμπληρώσει τα στοιχεία της κάρτας του. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται γρήγορη αντίδραση, καθώς οι πληροφορίες μπορεί να χρησιμοποιηθούν για μη εξουσιοδοτημένες συναλλαγές. Η οδηγία είναι σαφής: «Επικοινωνήστε ΑΜΕΣΑ με την τράπεζά σας για την ακύρωση της κάρτας και το μπλοκάρισμα τυχόν συναλλαγών.» Η επικοινωνία με την τράπεζα πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσω των επίσημων τηλεφωνικών αριθμών ή εφαρμογών της και όχι μέσω στοιχείων επικοινωνίας που ενδέχεται να εμφανίζονται στο ύποπτο SMS. Παράλληλα, το περιστατικό μπορεί να γνωστοποιηθεί στην Ελληνική Αστυνομία και στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Για σχετικές καταγγελίες και πληροφορίες λειτουργεί η τηλεφωνική γραμμή 11188.