Νέο μεγάλο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών ενεργοποιεί η κυβέρνηση, δίνοντας τη δυνατότητα σε χιλιάδες ιδιοκτήτες να αναβαθμίσουν τα ακίνητά τους με πολύ υψηλά ποσοστά επιδότησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις η κρατική ενίσχυση μπορεί να καλύψει σχεδόν ολόκληρο το κόστος των εργασιών, ενώ το ανώτατο ποσό χρηματοδότησης φτάνει τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία.
Το πολυαναμενόμενο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», γνωστό και ως «Ανακαινίζω», περνά πλέον στη φάση υλοποίησης μετά τη δημοσίευση της σχετικής υπουργικής απόφασης. Πρόκειται για μια παρέμβαση συνολικού ύψους σχεδόν 480 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία στοχεύει τόσο στην αξιοποίηση κλειστών ακινήτων όσο και στη βελτίωση παλαιών κατοικιών που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια στέγη.
Η νέα δράση χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ 2021-2027 μέσω του προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» και φιλοδοξεί να δώσει λύσεις στο στεγαστικό πρόβλημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά.
Ποια σπίτια μπορούν να ενταχθούν
Το πρόγραμμα αφορά δύο βασικές κατηγορίες κατοικιών.
Η πρώτη αφορά τα λεγόμενα «κλειστά» ακίνητα, δηλαδή σπίτια που δεν χρησιμοποιήθηκαν κατά τα έτη 2024 και 2025. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν είτε να τα κατοικήσουν οι ίδιοι είτε να τα διαθέσουν αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση.
Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία αλλά παρουσιάζουν σημαντικές φθορές ή χρειάζονται εκσυγχρονισμό και ενεργειακή αναβάθμιση.
Στόχος του προγράμματος είναι να αυξηθεί το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών, να βελτιωθεί η ποιότητα στέγασης και να μειωθεί η οικονομική επιβάρυνση που αντιμετωπίζουν χιλιάδες οικογένειες.
Τα εισοδηματικά όρια για τους δικαιούχους
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα που πληρούν συγκεκριμένες οικονομικές προϋποθέσεις.
Για την πρώτη κατηγορία ενίσχυσης, το ετήσιο φορολογητέο εισόδημα ξεκινά από 18.000 ευρώ για έναν άγαμο και μπορεί να φτάσει έως 35.000 ευρώ για τετραμελή οικογένεια.
Για τη δεύτερη εισοδηματική βαθμίδα, το ανώτατο όριο εισοδήματος ανεβαίνει στα 45.000 ευρώ.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για όσους παρουσίασαν προσωρινή αύξηση εισοδήματος το 2025, καθώς θα μπορούν να αξιολογηθούν και με βάση τον μέσο όρο των εισοδημάτων της τελευταίας τριετίας, εφόσον αυτό τους ευνοεί.
Επιδότηση έως και 95%
Ένα από τα πιο ελκυστικά στοιχεία της δράσης είναι το ύψος της χρηματοδότησης.
Οι δικαιούχοι της χαμηλότερης εισοδηματικής κατηγορίας θα μπορούν να λάβουν επιδότηση που καλύπτει το 80% των επιλέξιμων δαπανών.
Για τη δεύτερη κατηγορία, το ποσοστό φτάνει στο 70%.
Ωστόσο, τα ποσοστά αυτά αυξάνονται ακόμη περισσότερο για ειδικές κοινωνικές ομάδες και περιοχές της χώρας.
Επιπλέον μπόνους προβλέπεται για:
Τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες
Μονογονεϊκά νοικοκυριά
Άτομα με αναπηρία
Κατοικίες σε νησιωτικές περιοχές
Κατοικίες σε ορεινές περιοχές
Οι προσαυξήσεις αυτές μπορούν να συνδυαστούν, ανεβάζοντας το ποσοστό επιδότησης έως το εντυπωσιακό 95% για τα χαμηλά εισοδήματα και έως το 85% για τις μεσαίες εισοδηματικές κατηγορίες.
Ποιες είναι οι βασικές προϋποθέσεις
Για να θεωρηθεί επιλέξιμο ένα ακίνητο, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια.
Μεταξύ άλλων:
Να διαθέτει νόμιμη οικοδομική άδεια ή άλλο έγγραφο νομιμότητας.
Η άδεια να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990.
Να έχει επιφάνεια έως 120 τετραγωνικά μέτρα.
Να κατατάσσεται ενεργειακά στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερη.
Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες προβλέπεται εξαίρεση, καθώς μπορούν να ενταχθούν και μεγαλύτερες κατοικίες έως 150 τετραγωνικά μέτρα.
Υποχρεωτικές οι ενεργειακές παρεμβάσεις
Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται σε απλές εργασίες ανακαίνισης.
Σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού θα πρέπει να κατευθύνεται σε παρεμβάσεις που βελτιώνουν την ενεργειακή απόδοση του ακινήτου.
Οι σχετικές εργασίες πρέπει να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 20% και έως το 40% του συνολικού κόστους του έργου.
Παράλληλα, μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, η κατοικία θα πρέπει να έχει αναβαθμιστεί ενεργειακά κατά τουλάχιστον μία κατηγορία.
Πόσα χρήματα μπορούν να πάρουν οι ιδιοκτήτες
Το ανώτατο ποσό χρηματοδότησης καθορίζεται στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων.
Αυτό σημαίνει ότι για μία κατοικία 120 τετραγωνικών μέτρων η επιχορήγηση μπορεί να φτάσει έως και τις 36.000 ευρώ.
Επιπλέον, καλύπτονται πλήρως και πολλές συνοδευτικές δαπάνες, όπως:
Αμοιβές μηχανικών
Έκδοση απαιτούμενων αδειών
Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου
Ενεργειακές επιθεωρήσεις
Έλεγχοι ολοκλήρωσης του έργου
Για τις συγκεκριμένες δαπάνες προβλέπεται πρόσθετη χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ.
Τι πρέπει να προσέξουν οι δικαιούχοι
Η συμμετοχή στο πρόγραμμα συνοδεύεται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να διατηρήσουν τη χρήση του ακινήτου σύμφωνα με τους όρους της δράσης για διάστημα τουλάχιστον πέντε ετών.
Παράλληλα, απαγορεύεται η αξιοποίηση των επιδοτούμενων κατοικιών για βραχυχρόνια μίσθωση μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb.
Σε περίπτωση παραβίασης των όρων ή πρόωρης μεταβίβασης του ακινήτου, το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει την επιστροφή της επιδότησης.
Με διαθέσιμους πόρους που αγγίζουν τα 480 εκατ. ευρώ, το «Ανακαινίζω» αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα αναβάθμισης κατοικιών των τελευταίων ετών, δίνοντας σημαντική οικονομική ανάσα σε χιλιάδες ιδιοκτήτες σε ολόκληρη τη χώρα.