Γιατί όλοι οι φίλοι του Έπσταϊν πεθαίνουν ξαφνικά: Αυτό είναι το πέπλο θανάτου γύρω από τον χρηματιστή

Ο θάνατος του Ντάνιελ Σιάντ στη Γαλλία επα...

Γιατί όλοι οι φίλοι του Έπσταϊν πεθαίνουν ξαφνικά: Αυτό είναι το πέπλο θανάτου γύρω από τον χρηματιστή

Ο θάνατος του Ντάνιελ Σιάντ στη Γαλλία επαναφέρει στο προσκήνιο την υπόθεση του Τζέφρι Έπσταϊν και, μαζί της, μια σειρά από πρόσωπα που βρέθηκαν με διαφορετικούς τρόπους στον κύκλο του Αμερικανού χρηματιστή. Ο 69χρονος, ο οποίος είχε αναλάβει να εντοπίζει νεαρές γυναίκες που παρουσιάζονταν ως υποψήφιες για εργασία στον χώρο του μόντελινγκ, είχε αναφερθεί χιλιάδες φορές στα αρχεία που αφορούν τον Έπσταϊν και παράλληλα ελεγχόταν από τις γαλλικές Αρχές για καταγγελίες που σχετίζονταν με εμπορία ανθρώπων.

Ο Σιάντ βρέθηκε νεκρός τη Δευτέρα στην κατοικία του, σε περιοχή έξω από το Παρίσι. Σύμφωνα με την Telegraph, τον εντόπισε μια 28χρονη γυναίκα που φιλοξενούνταν στο σπίτι. Η ίδια προσπάθησε να του παράσχει καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Οι πρώτες πληροφορίες που έγιναν γνωστές ανέφεραν ως πιθανό ενδεχόμενο την καρδιακή ανακοπή.

Ωστόσο, η γυναίκα φέρεται να ανέφερε ότι ο Σιάντ δεν είχε παρουσιάσει κάποιο εμφανές σύμπτωμα ασθένειας πριν από τον θάνατό του. Αντίθετα, σύμφωνα με όσα δήλωσε, ο ίδιος μιλούσε συχνά για τον υγιεινό τρόπο ζωής που ακολουθούσε. Εξαιτίας των συνθηκών, η εισαγγελία της Ναντέρ αποφάσισε να ανοίξει έρευνα και διέταξε τη διενέργεια νεκροψίας-νεκροτομής, ώστε να αποσαφηνιστεί η ακριβής αιτία θανάτου.

Το ενδιαφέρον γύρω από την υπόθεση είναι ακόμη μεγαλύτερο επειδή ο Σιάντ δεν ήταν ένα άγνωστο πρόσωπο στην έρευνα για τον Έπσταϊν. Το όνομά του εμφανίζεται χιλιάδες φορές στα σχετικά αρχεία, ενώ η αλληλογραφία που έχει γίνει γνωστή αποκαλύπτει επαφές και συνεργασία μεταξύ των δύο ανδρών για περίπου μία δεκαετία.

Οι γυναίκες που αναζητούσε και η συνεργασία με τον Έπσταϊν

Η δραστηριότητα του Σιάντ παρουσιαζόταν αρχικά ως αναζήτηση νέων προσώπων για τον χώρο του μόντελινγκ. Τα ταξίδια του σε διαφορετικές χώρες, όμως, και κυρίως τα μηνύματα που αντάλλασσε με τον Έπσταϊν, αποκαλύπτουν μια πολύ πιο σύνθετη εικόνα.

Ο 69χρονος έστελνε στον χρηματιστή φωτογραφίες γυναικών, μαζί με στοιχεία όπως η ηλικία και οι σωματικές τους διαστάσεις. Παράλληλα, αναλάμβανε να διευθετεί συναντήσεις τους με τον Έπσταϊν. Ο τελευταίος, σύμφωνα με τα αρχεία, κάλυπτε τα έξοδα των ταξιδιών του Σιάντ και ζητούσε συστηματικά ενημέρωση για τις νέες γυναίκες που εντόπιζε.

Σε ένα από τα μηνύματα που έχουν αποκαλυφθεί, ο Έπσταϊν τον ρωτούσε τι είχε γίνει με «τα καινούργια κορίτσια». Σε άλλη επικοινωνία, ο Σιάντ αναφερόταν σε μια γυναίκα ως 26 ετών, προσθέτοντας ότι έδειχνε 18. Η ηλικία και η νεανική εμφάνιση φαίνεται να αποτελούσαν, επομένως, στοιχεία στα οποία δινόταν ιδιαίτερη βαρύτητα.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί και η μεταφορά που χρησιμοποίησε ο ίδιος σε άλλο email. Με αγγλικά που περιείχαν αρκετά ορθογραφικά λάθη, παρομοίαζε τη δουλειά του με το ψάρεμα, εξηγώντας πως κάποιες φορές κατάφερνε να βρει γρήγορα κάτι, ενώ άλλες φορές δεν υπήρχε «κανένα ψάρι». Η συγκεκριμένη έκφραση έχει χαρακτηριστεί ενδεικτική του απρόσωπου τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζονταν οι γυναίκες που αναζητούσε.

Ο Βάλντσον Βιέιρα Κοτρίν, πρώην μπάτλερ του Έπσταϊν, είχε περιγράψει στην Telegraph τον ρόλο του Σιάντ ως ιδιαίτερα σημαντικό. Σύμφωνα με όσα φέρεται να δήλωσε, η συμβολή του στην οργάνωση επισκέψεων γυναικών στην κατοικία του Έπσταϊν στο Παρίσι ήταν συγκρίσιμη με εκείνη της Γκισλέιν Μάξγουελ.

Ο Σιάντ, από την πλευρά του, είχε αρνηθεί ότι γνώριζε την εγκληματική δράση του Έπσταϊν. Σε συνέντευξή του στο CNN είχε υποστηρίξει ότι τον εμπιστευόταν και πίστευε πως συνεργαζόταν με έναν επαγγελματία.

Οι μαρτυρίες γυναικών που είχαν έρθει σε επαφή μαζί του περιέγραψαν, ωστόσο, μια διαφορετική εμπειρία. Μία από αυτές, η οποία εμφανίζεται με το ψευδώνυμο Άνια, υποστήριξε στο BBC ότι ο Σιάντ την οδήγησε στον Έπσταϊν μέσα από μια «πλήρως στημένη παγίδα». Μάλιστα, τον χαρακτήρισε ουσιαστικά επαγγελματία διακινητή ανθρώπων.

Η υπόθεση που δεν πρόλαβε να φτάσει στη δικαιοσύνη

Παράλληλα με τη συνεργασία του με τον Έπσταϊν, ο Σιάντ αντιμετώπιζε και καταγγελίες που αφορούσαν τον ίδιο προσωπικά. Η Έμπα Κάρλσον, πρώην μοντέλο από τη Σουηδία, είχε καταθέσει ότι ο Σιάντ την είχε εντοπίσει στη Στοκχόλμη το 1990, όταν ήταν 20 ετών, και στη συνέχεια τη βίασε στη Γαλλία.

Ο ίδιος αρνιόταν τις κατηγορίες. Ο δικηγόρος του είχε αναφέρει ότι ο Σιάντ ήθελε να παρουσιάσει ενώπιον δικαστηρίου τη δική του εκδοχή για τα γεγονότα. Η διαδικασία αυτή, όμως, δεν πρόλαβε να πραγματοποιηθεί εξαιτίας του θανάτου του.

Η Κάρλσον εξέφρασε στο Γαλλικό Πρακτορείο την απογοήτευσή της για την εξέλιξη, υποστηρίζοντας ότι ο Σιάντ βρισκόταν κοντά στη σύλληψη. «Εργαστήκαμε τόσο σκληρά γι’ αυτό, προσπαθώντας να αποδοθεί δικαιοσύνη», δήλωσε.

Οι δικηγόροι της στράφηκαν εναντίον της εισαγγελίας του Παρισιού, κάνοντας λόγο για «σκανδαλώδη αδράνεια». Οι εισαγγελικές Αρχές, ωστόσο, απάντησαν ότι το υλικό που είχε συγκεντρωθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν ήταν αρκετό για να δικαιολογήσει τη σύλληψη του Σιάντ.

Στην ίδια έρευνα είχε καταθέσει και άλλο πρώην μοντέλο. Η γυναίκα εξέφρασε την ανησυχία ότι ο θάνατος του 69χρονου σημαίνει πως χάθηκαν μαζί του πληροφορίες που ενδεχομένως θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην κατανόηση του δικτύου του Έπσταϊν. «Ένας σημαντικός κρίκος της αλυσίδας μόλις εξαφανίστηκε», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Γιατί ο θάνατος του Έπσταϊν εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο

Η συζήτηση για τα πρόσωπα που συνδέθηκαν με τον Έπσταϊν οδηγεί αναπόφευκτα και στις συνθήκες του δικού του θανάτου.

Ο χρηματιστής βρέθηκε νεκρός στο κελί του τον Αύγουστο του 2019, ενώ περίμενε τη δίκη του για κατηγορίες σχετικές με trafficking ανηλίκων. Το γεγονός ότι είχε προηγηθεί απόπειρα αυτοκτονίας είχε οδηγήσει στην απόφασή να βρίσκεται υπό στενή επιτήρηση.

Παρά τα μέτρα αυτά, οι δύο σωφρονιστικοί υπάλληλοι που είχαν αναλάβει να τον ελέγχουν φέρεται να αποκοιμήθηκαν. Για περίπου τρεις ώρες δεν πραγματοποιήθηκε έλεγχος στο κελί του, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάστηκε πρόβλημα στις κάμερες ασφαλείας που βρίσκονταν στην περιοχή μπροστά από αυτό.

Το 2023, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης διαπίστωσε σοβαρές παραλείψεις εκ μέρους των σωφρονιστικών υπαλλήλων. Παρά τις διαπιστώσεις αυτές, το επίσημο συμπέρασμα παρέμεινε ότι ο Έπσταϊν έβαλε τέλος στη ζωή του.

Ο παθολογοανατόμος Μάικλ Μπάντεν, ο οποίος είχε παρακολουθήσει τη νεκροψία, έχει εκφράσει διαφορετική άποψη. Σε δηλώσεις του στην Telegraph ανέφερε ότι τα ευρήματα, κατά την εκτίμησή του, παρέπεμπαν περισσότερο σε πίεση στον λαιμό παρά σε έναν τυπικό απαγχονισμό.

Τα ερωτήματα γύρω από τον θάνατό του ενισχύθηκαν από το γεγονός ότι ο Έπσταϊν φέρεται να γνώριζε πληροφορίες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρό πλήγμα σε πολιτικούς, επιχειρηματίες και διασημότητες με τους οποίους είχε έρθει σε επαφή.

Το «μικρό μαύρο βιβλίο» και ο φόβος του Αλφρέντο Ροντρίγκες

Στη λίστα των προσώπων που συνδέθηκαν με την υπόθεση βρίσκεται και ο Αλφρέντο Ροντρίγκες, ο οποίος είχε εργαστεί ως μπάτλερ του Έπσταϊν. Ο Ροντρίγκες πέθανε από καρκίνο το 2014, σε ηλικία 60 ετών.

Λίγο νωρίτερα είχε συλληφθεί από το FBI, καθώς επιχείρησε να πουλήσει για 50.000 δολάρια το λεγόμενο «μικρό μαύρο βιβλίο» του πρώην εργοδότη του. Στις σελίδες του φέρεται να υπήρχαν στοιχεία επικοινωνίας θυμάτων, φίλων, συνεργατών αλλά και γνωστών προσώπων.

Οι εισαγγελείς είχαν χαρακτηρίσει το βιβλίο «Άγιο Δισκοπότηρο» της υπόθεσης. Ο ίδιος ο Ροντρίγκες είχε υποστηρίξει, σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα, ότι το έκλεψε για να προστατεύσει τον εαυτό του, καθώς φοβόταν ότι ο Έπσταϊν θα μπορούσε να τον κάνει να «εξαφανιστεί».

Ο αστυνομικός που πίστευε ότι τον παρακολουθούν

Ένα ακόμη πρόσωπο που είχε βρεθεί κοντά στην έρευνα για τον Έπσταϊν ήταν ο Τζο Ρεκάρεϊ. Ο 50χρονος ντετέκτιβ του Παλμ Μπιτς πέθανε το 2018, έπειτα από «σύντομη ασθένεια». Ήταν εκείνος που είχε ηγηθεί της έρευνας για τον Έπσταϊν κατά τα μέσα της δεκαετίας του 2000.

Ο Ρεκάρεϊ και ο τότε αρχηγός της αστυνομίας Μάικλ Ράιτερ είχαν καταγγείλει ότι δέχονταν πολιτικές πιέσεις για να σταματήσουν να ασχολούνται με την υπόθεση.

Ο ίδιος είχε αποκαλύψει ότι έπαιρνε μέτρα για την ασφάλειά του, αλλάζοντας διαδρομές προς την εργασία του και χρησιμοποιώντας διαφορετικά αυτοκίνητα, καθώς πίστευε ότι βρισκόταν υπό παρακολούθηση. Είχε επίσης εκφράσει φόβους όχι μόνο για τη δική του ζωή, αλλά και για την ασφάλεια των παιδιών του.

Ο τραπεζίτης που συνδεόταν με τη Deutsche Bank

Το 2019 έφυγε από τη ζωή ο 55χρονος Τόμας Μπάουερς, τραπεζίτης που, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, αυτοκτόνησε στην κατοικία του στο Μαλιμπού.

Ο Μπάουερς είχε εργαστεί στη Deutsche Bank, η οποία είχε ξεκινήσει συνεργασία με τον Έπσταϊν το 2013, αποδεχόμενη τον ως πελάτη παρότι είχε ήδη καταγραφεί ως σεξουαλικός παραβάτης.

Η υπόθεση είχε σημαντικές συνέπειες για την τράπεζα. Το 2020 η Deutsche Bank συμφώνησε να πληρώσει 150 εκατομμύρια δολάρια στις Αρχές της Νέας Υόρκης και αναγνώρισε ότι η σχέση της με τον Έπσταϊν ήταν ένα «κρίσιμο λάθος».

Ο Στιβ Μπινγκ και οι σχέσεις του με τον κύκλο του Έπσταϊν

Το 2020 πέθανε ο 55χρονος παραγωγός του Χόλιγουντ Στιβ Μπινγκ, μετά από πτώση από το διαμέρισμά του στον 27ο όροφο κτιρίου στο Λος Άντζελες.

Ο Μπινγκ είχε ιστορικό εξάρτησης από ουσίες, ενώ δημοσιεύματα είχαν αναφέρει ότι αντιμετώπιζε κατάθλιψη την περίοδο της πανδημίας, όταν η κοινωνική απομόνωση ήταν ιδιαίτερα έντονη.

Στο παρελθόν είχε διατηρήσει σχέση με την Ελίζαμπεθ Χάρλεϊ, με την οποία απέκτησε έναν γιο, τον Ντέμιαν. Αρχικά, ωστόσο, είχε αρνηθεί ότι ήταν ο πατέρας του παιδιού.

Ο παραγωγός είχε κινηθεί στους ίδιους κοινωνικούς κύκλους με τον Έπσταϊν. Μετά τον θάνατό του, συγγενής πρώην συντρόφου του είχε ισχυριστεί ότι ο Μπινγκ είχε πειστεί να καταθέσει μέσω των δικηγόρων του για όσα γνώριζε σχετικά με τον χρηματιστή.

Ο άνθρωπος που μοιράστηκε το κελί του με τον Έπσταϊν

Το 2021 πέθανε ο Εφρέιν «Στόουν» Ρέγιες, ο τελευταίος συγκρατούμενος του Έπσταϊν. Ο Ρέγιες, 51 ετών, εξέτιε ποινή για υπόθεση ναρκωτικών και είχε μεταφερθεί σε διαφορετική φυλακή στις 9 Αυγούστου 2019. Μία ημέρα αργότερα ο Έπσταϊν εντοπίστηκε νεκρός.

Ο δικηγόρος του Ρέγιες είχε περιγράψει τη σχέση των δύο ανδρών ως καλή και είχε υποστηρίξει ότι η παρουσία του πελάτη του είχε θετική και σταθεροποιητική επίδραση στον Έπσταϊν.

Ο Ρέγιες πέθανε στο σπίτι της μητέρας του στο Μπρονξ, αφού, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, είχε προηγουμένως νοσήσει από κορονοϊό.

Ο Ζαν-Λικ Μπρουνέλ και οι κατηγορίες που δεν πρόλαβαν να εξεταστούν

Το 2022 προστέθηκε στη συγκεκριμένη αλυσίδα και ο Ζαν-Λικ Μπρουνέλ. Ο 76χρονος Γάλλος ατζέντης μοντέλων βρέθηκε απαγχονισμένος στο κελί του σε φυλακή του Παρισιού.

Ο Μπρουνέλ κρατούνταν ως ύποπτος για βιασμούς και διακίνηση ανηλίκων, κατηγορίες που ο ίδιος απέρριπτε. Είχε ιδρύσει στις ΗΠΑ το πρακτορείο MC2 Model Management, με οικονομική στήριξη από τον Έπσταϊν. Οι εισαγγελικές Αρχές θεωρούσαν ότι είχε βοηθήσει στη μεταφορά και φιλοξενία νεαρών γυναικών για λογαριασμό του χρηματιστή.

Η Βιρτζίνια Τζουφρέ είχε καταγγείλει ότι είχε εξαναγκαστεί να συνευρεθεί σεξουαλικά μαζί του. Μετά τον θάνατό του εξέφρασε τη λύπη της, καθώς πλέον δεν υπήρχε δυνατότητα να βρεθεί ενώπιον δικαστηρίου και να αντιμετωπίσει τις καταγγελίες.

Ο μέντορας που κατηγόρησε τον Έπσταϊν για την απάτη

Την ίδια χρονιά πέθανε ο Στίβεν Χόφενμπεργκ, πρώην επιχειρηματικός μέντορας του Έπσταϊν. Βρέθηκε νεκρός στο διαμέρισμά του στο Κονέκτικατ.

Ο Χόφενμπεργκ είχε καταδικαστεί για ένα από τα μεγαλύτερα σχήματα Πόντσι στην αμερικανική ιστορία και είχε εκτίσει ποινή φυλάκισης 18 ετών. Είχε γνωρίσει τον Έπσταϊν το 1987 και του είχε δώσει δάνειο δύο εκατομμυρίων δολαρίων.

Αργότερα υποστήριξε ότι ο πρώην προστατευόμενός του ήταν ο «αρχιτέκτονας» της απάτης. Παρά τον ισχυρισμό αυτό, ο Έπσταϊν δεν κατηγορήθηκε για τη συγκεκριμένη υπόθεση.

Η σορός του Χόφενμπεργκ εντοπίστηκε σε προχωρημένη αποσύνθεση και οι Αρχές απέδωσαν τον θάνατό του σε φυσικά αίτια.

Ο Μαρκ Μίντλετον και η αμφισβήτηση της επίσημης εκδοχής

Το 2022 πέθανε επίσης ο Μαρκ Μίντλετον, ο οποίος είχε διατελέσει ειδικός βοηθός του Μπιλ Κλίντον. Ο Μίντλετον είχε συμβάλει στο να αποκτήσει ο Έπσταϊν πρόσβαση στον Λευκό Οίκο. Ο χρηματιστής επισκέφθηκε τον χώρο τουλάχιστον 17 φορές από το 1993 έως το 1995.

Παράλληλα, ο Μίντλετον είχε ταξιδέψει με το ιδιωτικό αεροσκάφος του Έπσταϊν, το γνωστό «Lolita Express».

Ο 59χρονος βρέθηκε νεκρός σε ράντσο στο Άρκανσο, κρεμασμένος από ένα δέντρο, με ηλεκτρικό καλώδιο γύρω από τον λαιμό του και τραύμα από κυνηγετικό όπλο στο στήθος.

Ο ιατροδικαστής κατέληξε σε αυτοκτονία, λαμβάνοντας υπόψη και το ιστορικό κατάθλιψης του Μίντλετον. Ωστόσο, πρώην συνεργάτης του αμφισβήτησε έντονα αυτή την εκδοχή, χαρακτηρίζοντάς την «εντελώς απίθανη». Όπως υποστήριξε, ο Μίντλετον αντιπαθούσε τα όπλα και δεν γνώριζε τον τρόπο χρήσης τους.

Οι καταγγελίες που αφορούσαν τον Μπιλ Ρίτσαρντσον

Το 2023 πέθανε σε ηλικία 75 ετών ο Μπιλ Ρίτσαρντσον, πρώην κυβερνήτης του Νέου Μεξικού και πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ. Ο θάνατός του επήλθε στον ύπνο του.

Το όνομά του είχε συμπεριληφθεί στη δικαστική διαμάχη μεταξύ της Βιρτζίνια Τζουφρέ και της Γκισλέιν Μάξγουελ. Η Τζουφρέ είχε υποστηρίξει ότι ο Ρίτσαρντσον ήταν ένας από τους ισχυρούς άνδρες στους οποίους την είχαν διακινήσει σεξουαλικά ο Έπσταϊν και η Μάξγουελ.

Υπήρχαν επίσης στοιχεία για τη σχέση του με τον χρηματιστή. Ο Έπσταϊν είχε δωρίσει 50.000 δολάρια στην προεκλογική εκστρατεία του Ρίτσαρντσον το 2002, ενώ αρχεία πτήσεων έδειχναν ότι ο πολιτικός είχε ταξιδέψει μαζί με τον Έπσταϊν και τρία από τα θύματά του το 2011.

Εκπρόσωπος του Ρίτσαρντσον είχε αρνηθεί τις καταγγελίες, υποστηρίζοντας ότι ο ίδιος δεν γνώριζε την Τζουφρέ και πως δεν είχε δει ποτέ τον Έπσταϊν μαζί με ανήλικα κορίτσια.

Η Βιρτζίνια Τζουφρέ έφυγε από τη ζωή το 2025

Η ίδια η Βιρτζίνια Τζουφρέ, μία από τις πιο γνωστές καταγγέλλουσες στην υπόθεση Έπσταϊν, πέθανε το 2025, σε ηλικία μόλις 41 ετών, στο σπίτι της στην Αυστραλία.

Ο θάνατός της αποδόθηκε σε αυτοκτονία. Ο πατέρας της, Σκάι Ρόμπερτς, εξέφρασε δημόσια διαφορετική άποψη για όσα συνέβησαν. Μιλώντας στον Πιρς Μόργκαν, δήλωσε ότι θεωρούσε πως «κάποιος την έφτασε σε αυτό το σημείο».

Ο θάνατος του Ντάνιελ Σιάντ προσθέτει έτσι ένα ακόμη κεφάλαιο σε μια υπόθεση που εξακολουθεί να προκαλεί ερωτήματα, καθώς αρκετοί άνθρωποι οι οποίοι συνδέθηκαν με διαφορετικούς τρόπους με τον Τζέφρι Έπσταϊν δεν βρίσκονται πλέον στη ζωή.

Οι επίσημες αιτίες θανάτου διαφέρουν σημαντικά από περίπτωση σε περίπτωση. Σε κάποιες περιπτώσεις έγινε λόγος για αυτοκτονία, σε άλλες για φυσικά αίτια ή ασθένεια. Παράλληλα, όμως, υπάρχουν υποθέσεις στις οποίες έχουν διατυπωθεί αμφιβολίες για τις συνθήκες θανάτου, ενώ σε άλλες χάθηκαν μαζί με τους ανθρώπους αυτούς πληροφορίες που θα μπορούσαν ενδεχομένως να φωτίσουν περισσότερο το δίκτυο γύρω από τον Έπσταϊν.

Με τον θάνατο του Σιάντ, επομένως, επανέρχεται ένα παλιό ερώτημα: πόσα ακόμη στοιχεία για τις διασυνδέσεις και τη δράση του Έπσταϊν παραμένουν άγνωστα; Η Telegraph επισημαίνει ότι η υπόθεση εξακολουθεί να αφήνει σημαντικά κενά, όχι μόνο λόγω όσων έχουν ήδη αποκαλυφθεί, αλλά κυρίως λόγω όσων ενδέχεται να μην μπορέσουν ποτέ να ειπωθούν από τα πρόσωπα που τα γνώριζαν.