Από το 2027 διευρύνεται σημαντικά η προσυμπλήρωση των φορολογικών δηλώσεων, με το σχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της ΑΑΔΕ να προβλέπει σταδιακά την πλήρη αυτοματοποίηση της διαδικασίας. Ο στόχος είναι μέσα σε μια τριετία, έως το 2029, οι φορολογούμενοι να έχουν στη διάθεσή τους δηλώσεις σχεδόν έτοιμες προς υποβολή, ενώ σε πολλές περιπτώσεις η ίδια η ΑΑΔΕ θα μπορεί να ολοκληρώνει αυτόματα την υποβολή. Η αλλαγή αναμένεται να περιορίσει σημαντικά την ετήσια ταλαιπωρία για πολίτες και λογιστές, αλλά και να ενισχύσει τους ελέγχους για τον εντοπισμό φορολογικών παραβάσεων και φαινομένων φοροδιαφυγής.
Τι αλλάζει για περισσότερους φορολογούμενους
Η διαδικασία της μερικής προσυμπλήρωσης εφαρμόστηκε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά φέτος, αλλά μέχρι σήμερα αφορούσε κυρίως μισθωτούς και συνταξιούχους χωρίς πρόσθετες πηγές εισοδήματος ή φορολογούμενους με εισοδήματα από τόκους καταθέσεων. Από το 2027, όμως, το σύστημα αναμένεται να επεκταθεί σταδιακά και σε ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και εισοδηματίες, ώστε ολοένα και περισσότερα οικονομικά στοιχεία να μεταφέρονται αυτόματα στα αντίστοιχα φορολογικά έντυπα.
Το σχέδιο προβλέπει την προσυμπλήρωση των εισοδημάτων στα ηλεκτρονικά έντυπα Ε1, Ε2 και Ε3, περιορίζοντας παράλληλα τις δυνατότητες παρέμβασης των φορολογουμένων σε στοιχεία που έχουν ήδη διασταυρωθεί από την ΑΑΔΕ. Για όσους δεν εισέρχονται στην ηλεκτρονική εφαρμογή για να ολοκληρώσουν οι ίδιοι τη διαδικασία, η φορολογική διοίκηση θα μπορεί να προχωρά στην αυτόματη υποβολή της δήλωσης, αφού προηγουμένως την έχει προσυμπληρώσει και προεκκαθαρίσει. Η διαδικασία θα ολοκληρώνεται σε προθεσμία νωρίτερα από τη γενική ημερομηνία υποβολής και στη συνέχεια ο φορολογούμενος θα ενημερώνεται για το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης και το ποσό που προκύπτει.
Πλήρης εικόνα εισοδημάτων και δαπανών
Με την προοδευτική εφαρμογή του νέου μοντέλου, τα στοιχεία που θα εμφανίζονται στις φορολογικές δηλώσεις θα είναι πολύ περισσότερα και θα προέρχονται από διαφορετικές ηλεκτρονικές πηγές. Θα περιλαμβάνονται εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα, αγροτικές εργασίες, ακίνητα και κινητές αξίες, όπως τόκοι και υπεραξίες από πώληση μετοχών ή ομολόγων. Παράλληλα, θα καταγράφονται αυτόματα οι φόροι που έχουν ήδη παρακρατηθεί ή προκαταβληθεί, καθώς και οι δαπάνες που αναγνωρίζονται για έκπτωση από το εισόδημα ή τον φόρο.
Στο ίδιο πλαίσιο θα εντάσσονται σταδιακά και περισσότερα πληροφοριακά στοιχεία, ώστε τα κενά στα έντυπα να περιορίζονται ολοένα περισσότερο. Από το 2027 και τα επόμενα δύο χρόνια αναμένεται να απομένουν προς συμπλήρωση μόνο ειδικές περιπτώσεις εισοδημάτων, εκπιπτόμενων δαπανών ή άλλων δεδομένων που αφορούν μικρότερες ομάδες φορολογουμένων. Με αυτόν τον τρόπο, η διαδικασία θα γίνεται περισσότερο αυτοματοποιημένη και η ανάγκη για χειροκίνητη καταχώριση στοιχείων θα περιορίζεται αισθητά.
Η εμπειρία από τις φετινές δηλώσεις
Ήδη αρκετά στοιχεία εμφανίζονται προσυμπληρωμένα στις φορολογικές δηλώσεις. Τα εισοδήματα από μισθούς και συντάξεις, καθώς και οι αντίστοιχοι παρακρατηθέντες φόροι, συμπληρώνονται εδώ και χρόνια από την ΑΑΔΕ. Παράλληλα, προσυμπληρώνονται ή είναι διαθέσιμα μέσω πληροφοριακών πινάκων στοιχεία για εισοδήματα που απαλλάσσονται από τον φόρο ή φορολογούνται αυτοτελώς, όπως τόκοι και επιδόματα.
Αντίστοιχα, στο σύστημα είναι διαθέσιμα στοιχεία για τις κατοικίες των φορολογουμένων, τα εξαρτώμενα τέκνα και διάφορες πραγματικές ή τεκμαρτές δαπάνες. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα τεκμήρια διαβίωσης για αυτοκίνητα και σκάφη, οι δαπάνες για ιδιωτικά σχολεία, οι πληρωμές δανείων και πιστωτικών καρτών, αλλά και οι αγορές αγαθών και υπηρεσιών που πραγματοποιήθηκαν με ηλεκτρονικές πληρωμές.
Για τους φορολογούμενους με ατομικές επιχειρήσεις, αγροτικές δραστηριότητες και ελεύθερα επαγγέλματα, σημαντικό βήμα έγινε ήδη στις φετινές δηλώσεις για τα εισοδήματα του 2025. Τα ακαθάριστα έσοδα και οι εκπιπτόμενες δαπάνες που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό των καθαρών εισοδημάτων είχαν προσυμπληρωθεί στο έντυπο Ε3, με βάση τα στοιχεία που είχαν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα myData. Οι φορολογούμενοι μπορούσαν ακόμη να ελέγξουν και να τροποποιήσουν τα συγκεκριμένα ποσά, όπου αυτό ήταν απαραίτητο.
Αυτόματη καταχώριση για ακίνητα και επιχειρήσεις
Σημαντικές αλλαγές αναμένονται και για όσους αποκτούν εισόδημα από ακίνητα. Τα ενοίκια που εισπράχθηκαν κατά το 2025 ήταν ήδη προσυμπληρωμένα στο έντυπο Ε2, αξιοποιώντας στοιχεία προηγούμενων δηλώσεων. Παρεμβάσεις μπορούσαν να κάνουν κυρίως οι ιδιοκτήτες που είχαν αλλαγές στις μισθώσεις τους, όπως λήξη μιας σύμβασης ή σύναψη νέας.
Ακόμη μεγαλύτερη αυτοματοποίηση εφαρμόστηκε στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, καθώς τα στοιχεία για τα εισοδήματα από πλατφόρμες όπως η Airbnb είχαν ενημερωθεί με βάση τα δεδομένα που άντλησε η ΑΑΔΕ. Στο μέλλον, η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να έχει πλήρη εικόνα και των μεταβολών στις μισθώσεις κατά τη διάρκεια του φορολογικού έτους, ώστε τα στοιχεία να μεταφέρονται αυτόματα στα σχετικά έντυπα.
Από το 2027, οι κωδικοί των Ε3 και Ε1 στους οποίους θα μεταφέρονται τα στοιχεία των αυτοαπασχολούμενων αναμένεται σταδιακά να γίνουν «κλειδωμένοι». Αυτό σημαίνει ότι τα ποσά που θα προέρχονται από τα διαθέσιμα και διασταυρωμένα δεδομένα δεν θα μπορούν να τροποποιούνται ελεύθερα από τον φορολογούμενο. Στόχος είναι να περιοριστούν οι αποκλίσεις ανάμεσα στα στοιχεία που υπάρχουν στα ηλεκτρονικά συστήματα και σε αυτά που τελικά δηλώνονται στην εφορία.
Το νέο σύστημα από το 2027
Από το 2027, οι δηλώσεις για το φορολογικό έτος 2026 θα είναι πλήρως προσυμπληρωμένες και προεκκαθαρισμένες για πολύ μεγαλύτερο αριθμό φυσικών προσώπων. Η ΑΑΔΕ θα αξιοποιεί δεδομένα από την πλατφόρμα myData, τα στοιχεία μισθοδοσίας και συντάξεων, τα δεδομένα των ακινήτων, τις δηλώσεις μίσθωσης και άλλες διαθέσιμες ηλεκτρονικές πηγές.
Για περισσότερους από 800.000 αυτοαπασχολούμενους με ατομικές επιχειρήσεις, το σύστημα myData αναμένεται να διαθέτει ολοκληρωμένη εικόνα των ακαθάριστων εσόδων και των εκπιπτόμενων δαπανών. Τα αντίστοιχα ποσά θα μεταφέρονται στα έντυπα Ε3 και Ε1 και σταδιακά θα περιορίζεται η δυνατότητα παρέμβασης σε αυτά.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ σχεδιάζει να έχει πληρέστερη εικόνα για τα εισοδήματα από ακίνητα, τόσο από τις παραδοσιακές μισθώσεις όσο και από τις βραχυχρόνιες. Σε αυτή την κατεύθυνση αναμένεται να συμβάλει και το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, το γνωστό ΜΙΔΑ, η λειτουργία του οποίου αναμένεται να προχωρήσει το επόμενο διάστημα. Μέσω του ΜΙΔΑ θα μπορεί να γίνει ακόμη πιο αυτοματοποιημένη η συμπλήρωση των εντύπων Ε2 και Ε1 για τους ιδιοκτήτες ακινήτων.
Πώς θα γίνεται η τελική υποβολή
Η πλήρης αυτοματοποίηση δεν σημαίνει ότι όλοι οι φορολογούμενοι θα χάσουν τη δυνατότητα να ελέγχουν τη δήλωσή τους. Θα εξακολουθούν να υπάρχουν κωδικοί και πεδία στο Ε1 όπου θα επιτρέπεται η προσθήκη ή η τροποποίηση στοιχείων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις εισοδημάτων που απαιτούν ειδική αναφορά ή ποσών που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη τεκμηρίων.
Ωστόσο, για ολοένα περισσότερους φορολογούμενους η διαδικασία θα περιορίζεται ουσιαστικά σε έναν τελικό έλεγχο και στην επιλογή της υποβολής. Όσοι δεν πραγματοποιούν καμία ενέργεια μέσα στην εφαρμογή θα μπορούν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, να έχουν τη δήλωσή τους υποβληθεί αυτόματα από την ΑΑΔΕ. Η αυτόματη υποβολή θα πραγματοποιείται πριν από τη γενική καταληκτική ημερομηνία, ώστε να περιοριστούν οι περιπτώσεις εκπρόθεσμων δηλώσεων.
Ο τελικός στόχος έως το 2029 είναι ένα φορολογικό σύστημα στο οποίο η πλειονότητα των στοιχείων θα αντλείται απευθείας από ηλεκτρονικές πηγές και θα διασταυρώνεται πριν από την υποβολή. Έτσι, οι φορολογούμενοι θα χρειάζεται να κάνουν όλο και λιγότερες παρεμβάσεις, ενώ η ΑΑΔΕ θα μπορεί να εντοπίζει ευκολότερα τυχόν αποκλίσεις ανάμεσα στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα και στις δηλώσεις. Με την ολοκλήρωση της επέκτασης του συστήματος, οι εκπρόθεσμες ή μη υποβληθείσες δηλώσεις αναμένεται να περιοριστούν δραστικά, αλλάζοντας ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες εκπληρώνουν κάθε χρόνο τη φορολογική τους υποχρέωση.