Μια συνηθισμένη εργασία στον εξωτερικό χώρο ενός σπιτιού στη Δανία κατέληξε να φέρει στο φως ένα εύρημα που οι ειδικοί θεωρούν εξαιρετικά σημαντικό για την αρχαιολογία των τελευταίων ετών. Η ανακάλυψη έγινε στην περιοχή Ρέμπιλ, στη βόρεια Δανία, όταν ένας κάτοικος αποφάσισε να προχωρήσει σε παρεμβάσεις στον κήπο του.
Ο άνδρας εργαζόταν για την κατασκευή μιας καινούργιας βεράντας, όταν το εργαλείο που χρησιμοποιούσε προσέκρουσε σε κάτι που βρισκόταν θαμμένο μέσα στο έδαφος. Η πρώτη του σκέψη ήταν πως επρόκειτο για κάποιο παλιό μεταλλικό αντικείμενο. Πολύ γρήγορα, όμως, διαπίστωσε ότι αυτό που είχε μπροστά του ήταν πολύ πιο σημαντικό.
Μέσα στο χώμα άρχισαν να εμφανίζονται κομμάτια κοσμημάτων, νομίσματα και ασημένιες ράβδοι. Η έρευνα που ακολούθησε έδειξε ότι επρόκειτο για έναν τεράστιο θησαυρό της εποχής των Βίκινγκ, ο οποίος χαρακτηρίστηκε από ειδικούς ως ο μεγαλύτερος γνωστός θησαυρός ασημιού της συγκεκριμένης περιόδου που έχει έως σήμερα εντοπιστεί στη Δανία.
Δανία: Περίπου 700 ευρήματα συνολικού βάρους 18,5 κιλών
Η αρχαιολογική εξέταση των αντικειμένων έδωσε μια σαφέστερη εικόνα για την έκταση της ανακάλυψης. Συνολικά, ο θησαυρός αποτελείται από περίπου 700 αντικείμενα και θραύσματα, με το συνολικό βάρος του ασημιού να φτάνει περίπου τα 18,5 κιλά.
Ανάμεσα στα ευρήματα υπάρχουν ασημένιες ράβδοι, κοσμήματα και βραχιόλια, αλλά και τμήματα κομμένου ασημιού, τα οποία εκείνη την εποχή χρησιμοποιούνταν ως μέσο στις συναλλαγές. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν επίσης 47 νομίσματα ή τμήματα νομισμάτων, καθώς και ένα μικρό μενταγιόν που έχει τη μορφή του σφυριού του Θωρ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι περίπου 320 από τα αντικείμενα, συνολικού βάρους 6,4 κιλών, παρέμεναν ακόμη μέσα στο αρχικό πήλινο δοχείο στο οποίο είχαν τοποθετηθεί πριν από περίπου 1.100 χρόνια. Τα υπόλοιπα κομμάτια του θησαυρού είχαν στο μεταξύ σκορπιστεί στο χώμα που περιέβαλλε το δοχείο.
Οι ειδικοί τοποθετούν χρονικά την απόκρυψη του θησαυρού στον 10ο αιώνα. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη περίοδο στην ιστορία της Δανίας, όταν η παλιά σκανδιναβική θρησκευτική παράδοση εξακολουθούσε να υπάρχει παράλληλα με τον Χριστιανισμό.
Σε αυτό το πλαίσιο, το μικρό μενταγιόν που απεικονίζει το σφυρί του Θωρ θεωρείται ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα ευρήματα. Το συγκεκριμένο σύμβολο συνδέεται άμεσα με τη λατρεία του Θωρ στη σκανδιναβική μυθολογία και προσφέρει σημαντικά στοιχεία για τη θρησκευτική πραγματικότητα της εποχής.
Ο αρχαιολόγος Τόρμπεν Σαράου, ο οποίος είναι επικεφαλής πολιτιστικής κληρονομιάς στα Μουσεία της Βόρειας Γιουτλάνδης, χαρακτήρισε το σύνολο των αντικειμένων ως ένα είδος «χρηματοκιβωτίου από την εποχή των Βίκινγκ». Όπως δείχνει η ανάλυση, δεν πρόκειται απλώς για μια τυχαία συγκέντρωση πολύτιμων αντικειμένων, αλλά για οργανωμένη αποθήκευση πλούτου με συγκεκριμένη οικονομική αξία.
Αυτό ενισχύεται και από ένα ακόμη στοιχείο που προέκυψε κατά τη μελέτη. Αρκετές από τις ασημένιες ράβδους και τα κομμάτια κοσμημάτων εμφανίζουν βάρη που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες μονάδες μέτρησης. Το γεγονός αυτό δίνει στους ειδικούς πολύτιμες πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο οι Βίκινγκ αξιοποιούσαν το ασήμι ως μέσο συναλλαγής.
Νομίσματα από την Αγγλία και τον ισλαμικό κόσμο
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό για τις εμπορικές διασυνδέσεις της εποχής είναι και το σύνολο των νομισμάτων που βρέθηκαν μέσα στον θησαυρό. Ανάμεσά τους υπάρχουν νομίσματα που προέρχονται από την Αγγλία της εποχής του βασιλιά Εδουάρδου του Πρεσβύτερου, ενώ εντοπίστηκαν επίσης ισλαμικά νομίσματα.
Τα συγκεκριμένα ευρήματα αποτελούν ισχυρή ένδειξη για την έκταση των εμπορικών επαφών που είχαν αναπτύξει οι Βίκινγκ. Η παρουσία νομισμάτων από τόσο διαφορετικές περιοχές δείχνει ότι η Δανία της συγκεκριμένης περιόδου δεν λειτουργούσε απομονωμένα, αλλά αποτελούσε μέρος ενός εκτεταμένου δικτύου εμπορίου.
Οι συναλλαγές και οι επαφές εκείνης της εποχής φαίνεται ότι εκτείνονταν από τα Βρετανικά Νησιά έως περιοχές του ισλαμικού κόσμου, αποτυπώνοντας τη μεγάλη γεωγραφική εμβέλεια των εμπορικών διαδρομών των Βίκινγκ.
Παρά τον όγκο των πληροφοριών που έχει ήδη προσφέρει η ανακάλυψη, ένα βασικό ερώτημα εξακολουθεί να παραμένει αναπάντητο. Οι αρχαιολόγοι δεν έχουν ακόμη καταφέρει να εξακριβώσουν για ποιον λόγο κάποιος επέλεξε να κρύψει τόσο μεγάλη ποσότητα πολύτιμου ασημιού στο συγκεκριμένο σημείο.
Μία πιθανότητα είναι ο θησαυρός να είχε τοποθετηθεί κοντά σε οικισμό των Βίκινγκ. Εξετάζεται επίσης το ενδεχόμενο να είχε κρυφτεί δίπλα σε κάποιον παλιό δρόμο ή σε περιοχή που εκείνη την εποχή θεωρούνταν κατάλληλη και ασφαλής για την αποθήκευση αντικειμένων μεγάλης αξίας.
Το σύνολο των ευρημάτων έχει ήδη παραδοθεί στο Εθνικό Μουσείο της Δανίας για περαιτέρω αξιολόγηση. Εκεί πρόκειται να συνεχιστεί η επιστημονική μελέτη των αντικειμένων, προτού ληφθούν οι τελικές αποφάσεις σχετικά με τον τρόπο και τον χρόνο κατά τον οποίο θα παρουσιαστούν στο κοινό.