Με διαφορετικό πολιτικό βάρος σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές αναμένεται η φετινή παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, το Σαββατοκύριακο 5 και 6 Σεπτεμβρίου. Η φετινή ΔΕΘ αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς θα είναι η τελευταία πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές και, ως εκ τούτου, η πρωθυπουργική ομιλία αναμένεται να έχει χαρακτήρα ευρύτερου πολιτικού σχεδιασμού και όχι να περιοριστεί αποκλειστικά στην παρουσίαση οικονομικών μέτρων. Από τη Θεσσαλονίκη ο πρωθυπουργός αναμένεται, φυσικά, να παρουσιάσει τις κυβερνητικές παρεμβάσεις για τη βελτίωση της οικονομίας, την ενίσχυση των εισοδημάτων και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών. Παράλληλα, όμως, αναμένεται να παρουσιάσει πιο αναλυτικά τους βασικούς άξονες της «Ατζέντας 2030», του σχεδίου πάνω στο οποίο η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει να διαμορφώσει την πολιτική της πρόταση ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης, η οποία έχει προγραμματιστεί για την άνοιξη του 2027. Την προετοιμασία του συγκεκριμένου σχεδιασμού έχει αναλάβει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, με τη συμμετοχή του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου και του υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάση Κοντογεώργη.
Η «ατζέντα 2030» και το μήνυμα της σταθερότητας
Στο Μέγαρο Μαξίμου αντιμετωπίζουν την «Ατζέντα 2030» ως έναν συνολικό οδικό χάρτη για τα επόμενα χρόνια, ο οποίος θα συνδέει τον απολογισμό των δύο κυβερνητικών θητειών της Νέας Δημοκρατίας με τις νέες προκλήσεις που θα βρεθούν μπροστά στη χώρα. Κεντρικό στοιχείο του πολιτικού αφηγήματος με το οποίο η ΝΔ θα επιχειρήσει να διεκδικήσει τρίτη συνεχόμενη κυβερνητική θητεία αναμένεται να αποτελέσει η έννοια της «σταθερότητας». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρεται όλο και συχνότερα σε αυτή, συνδέοντάς την με τις διεθνείς αναταράξεις και τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται παγκοσμίως. Οι πολεμικές συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και η ταχύτατη τεχνολογική εξέλιξη και η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας. Η κυβέρνηση επιδιώκει, επομένως, να παρουσιάσει την πολιτική σταθερότητα ως απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορεί η χώρα να σχεδιάζει μακροπρόθεσμα και να υλοποιεί μεταρρυθμίσεις χωρίς να ανακόπτεται η πορεία της. Παράλληλα, η κυβερνητική επιχειρηματολογία αναμένεται να στηριχθεί και σε έναν απολογισμό της προηγούμενης περιόδου, με αναφορές στην πορεία της οικονομίας μετά την πολυετή κρίση, στην προσέλκυση επενδύσεων, στη μείωση της ανεργίας από το 18% στο 8%, στην αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ και στις φορολογικές ελαφρύνσεις που έχουν ήδη εφαρμοστεί. Με βάση αυτά τα δεδομένα επιχειρείται να διαμορφωθεί και το επόμενο κυβερνητικό σχέδιο, με βασικό στόχο την περαιτέρω σταδιακή ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Αλλαγές στο δημόσιο και επιτάχυνση της ψηφιοποίησης
Σημαντικό μέρος της «Ατζέντας 2030» αναμένεται να αφορά και τον τρόπο λειτουργίας του κράτους. Στο κυβερνητικό επιτελείο αναγνωρίζουν ότι, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην ψηφιοποίηση πολλών δημόσιων υπηρεσιών, εξακολουθούν να υπάρχουν παγιωμένες δυσλειτουργίες και γραφειοκρατικές διαδικασίες που επιβαρύνουν την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων. Για τον λόγο αυτό, ο σχεδιασμός προβλέπει τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων με στόχο ένα πιο αποτελεσματικό Δημόσιο, μεγαλύτερη αξιοποίηση της αξιολόγησης και εκτενέστερη χρήση των νέων τεχνολογιών. Στο πλαίσιο αυτό έχει ανοίξει και η συζήτηση για τον επαναπροσδιορισμό της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, ζήτημα που έχει συνδεθεί με την επόμενη συνταγματική αναθεώρηση και, σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση, με την αξιολόγηση και τη λογοδοσία. Παράλληλα, το επόμενο στάδιο της ψηφιακής μετάβασης αναμένεται να περιλαμβάνει ακόμη μεγαλύτερη αξιοποίηση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Στόχος είναι υπηρεσίες που σήμερα απαιτούν χρόνο, έγγραφα και πολύπλοκες γραφειοκρατικές διαδικασίες να μπορούν να ολοκληρώνονται πιο γρήγορα και με λιγότερη ταλαιπωρία για τον πολίτη. Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσεται και το δημογραφικό, το οποίο αντιμετωπίζεται πλέον ως ζήτημα με σημαντικές μακροπρόθεσμες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Η κατεύθυνση που εξετάζεται περιλαμβάνει επιπλέον μέτρα στήριξης της οικογένειας και ιδιαίτερα των νέων ζευγαριών, ώστε η απόφαση για την απόκτηση παιδιού να μην εμποδίζεται τόσο έντονα από οικονομικές και πρακτικές δυσκολίες. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσονται η αύξηση των διαθέσιμων θέσεων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και ολοήμερα σχολεία, καθώς και παρεμβάσεις που θα διευκολύνουν την ισορροπία ανάμεσα στην οικογενειακή και επαγγελματική ζωή.
Το δημογραφικό και το στεγαστικό πρόβλημα
Το δημογραφικό συνδέεται άμεσα και με το στεγαστικό, καθώς η δυσκολία εξεύρεσης κατοικίας σε προσιτή τιμή, ιδιαίτερα για τους νεότερους ανθρώπους, αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν την οικονομική τους ανεξαρτησία και την απόφαση δημιουργίας οικογένειας. Για τον λόγο αυτό, ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει τη συνέχιση των προγραμμάτων που προσφέρουν κίνητρα για την επιστροφή κλειστών κατοικιών στην αγορά, ενώ εξετάζεται παράλληλα η ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας. Αυτό μπορεί να γίνει είτε μέσω αξιοποίησης ακινήτων που ανήκουν στο Δημόσιο είτε με τη δημιουργία νέου οικιστικού αποθέματος. Ξεχωριστή θέση έχει και το ζήτημα της περιφέρειας, καθώς η πληθυσμιακή συρρίκνωση πολλών περιοχών της χώρας αποτελεί πρόβλημα που συνδέεται τόσο με το δημογραφικό όσο και με τη συνεχή συγκέντρωση του πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η συνέχιση και διεύρυνση κινήτρων για οικογένειες που επιλέγουν να εγκατασταθούν μόνιμα στην περιφέρεια, αλλά και η δημιουργία καλύτερων συνθηκών για όσους ήδη κατοικούν σε νησιά, ορεινές περιοχές και απομακρυσμένα χωριά. Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί και στις ευκαιρίες που έχουν τα παιδιά τα οποία μεγαλώνουν μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα, με την τεχνολογία να μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο στην εκπαίδευση όσο και στην πρόσβαση σε υπηρεσίες. Η ενίσχυση της περιφέρειας, επομένως, δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ζήτημα οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και ως βασικό μέρος της προσπάθειας αντιμετώπισης της δημογραφικής συρρίκνωσης και δημιουργίας προϋποθέσεων για μόνιμη εγκατάσταση νέων οικογενειών.
Ασφάλεια, άμυνα και νέες απειλές
Στο κυβερνητικό σχέδιο για την επόμενη περίοδο αναμένεται να έχει αυξημένη θέση και το ζήτημα της ασφάλειας της χώρας. Η ήδη υφιστάμενη «Ατζέντα 2030» για τον μετασχηματισμό και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων αποτελεί το ένα σκέλος του σχεδιασμού, ενώ παράλληλα ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προετοιμασία απέναντι στις λεγόμενες υβριδικές απειλές. Στο πεδίο αυτό περιλαμβάνονται η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας, η προστασία κρίσιμων υποδομών και δικτύων, αλλά και η δυνατότητα αποτελεσματικής αντιμετώπισης μαζικών μεταναστευτικών ροών σε περιπτώσεις όπου αυτές ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν ως μέσο άσκησης πίεσης. Με αυτό το πλαίσιο, η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη φετινή ΔΕΘ αναμένεται να κινηθεί σε δύο επίπεδα: από τη μία πλευρά, στις οικονομικές παρεμβάσεις και στα μέτρα που θα επηρεάσουν την καθημερινότητα των πολιτών και, από την άλλη, στο ευρύτερο πολιτικό σχέδιο της Νέας Δημοκρατίας για την επόμενη ημέρα. Η τελευταία ΔΕΘ πριν από τις εκλογές του 2027 αποκτά έτσι ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να παρουσιάσει όχι μόνο όσα έχει υλοποιήσει μέχρι σήμερα, αλλά και το σχέδιο με το οποίο θα διεκδικήσει την επόμενη κυβερνητική θητεία.