Επίσημες ανακλήσεις καστανού ρυζιού μπασμάτι λόγω υπέρβασης των ευρωπαϊκών απαιτήσεων ασφάλειας τροφίμων
Η παρουσία αιθυλενοξειδίου σε προϊόντα ρυζιού βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών ελέγχων ασφάλειας τροφίμων, μετά από ειδοποιήσεις που καταγράφηκαν στη Μάλτα και την Ιρλανδία κατά τις πρώτες ημέρες του Ιουνίου 2026. Στις 5 Ιουνίου 2026, οι αρμόδιες αρχές της Μάλτας κοινοποίησαν μέσω του Ευρωπαϊκού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF) ειδοποίηση, σχετικά με την ανίχνευση αιθυλενοξειδίου σε καστανό ρύζι που διακινήθηκε μέσω Ιταλίας. Η κοινοποίηση ταξινομήθηκε ως ειδοποίηση συναγερμού και η αξιολόγηση κινδύνου χαρακτηρίστηκε ως σοβαρή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εξαπάτηση καταναλωτών σε κονσέρβες – Νέα υπόθεση νοθείας οδήγησε σε ανάκληση και επιβολή κυρώσεων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας Τροφίμων: Οι “30 Εντολές” που μπορούν να αποτρέψουν μια τροφική δηλητηρίαση
ADVERTISING
Η υπόθεση προέκυψε έπειτα από δειγματοληψία που πραγματοποιήθηκε στις 7 Μαΐου 2026 στο πλαίσιο προγράμματος επίσημης επιτήρησης. Οι εργαστηριακές αναλύσεις έδειξαν συγκέντρωση αιθυλενοξειδίου 0,032 mg/kg, ενώ το ανώτατο επιτρεπτό όριο υπολειμμάτων για την ουσία ανέρχεται σε 0,02 mg/kg. Ως μέτρα διαχείρισης κινδύνου εφαρμόστηκαν η δέσμευση του προϊόντος και η ανάκλησή του από τους καταναλωτές εντός της Μάλτας. Την ίδια ημέρα, η Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων της Ιρλανδίας ανακοίνωσε την ανάκληση συγκεκριμένης παρτίδας του προϊόντος Biona Organic Himalayan Basmati Brown Rice, συσκευασίας 500 γραμμαρίων (δείτε παρακάτω φωτογραφία). Η μάρκα αυτή πωλείται και σε ελληνικά καταστήματα και σουπερμάρκετ, αλλά δεν είναι γνωστό εάν πωλείται στην χώρα μας και η συγκεκριμένη παρτίδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση δεκάδων χιλιάδων γνωστών μπιμπερό μετά από 135 αναφορές για κίνδυνο πνιγμού (φωτογραφίες)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προϊόντα σάλτσας: Ανάκληση-μαμούθ 365(!) τόνων λόγω Salmonella – Το κόστος μιας αστοχίας στον έλεγχο προμηθευτή
Η ανάκληση αφορούσε την παρτίδα 24022025 με ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 24 Αυγούστου 2026. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η παρτίδα αποσύρθηκε από την αγορά λόγω παρουσίας μη εγκεκριμένου φυτοφαρμάκου αιθυλενοξειδίου. Η ιρλανδική αρχή διευκρίνισε ότι η κατανάλωση του προϊόντος δεν αναμένεται να προκαλέσει άμεσο κίνδυνο για την υγεία, ωστόσο η μακροχρόνια έκθεση μέσω επαναλαμβανόμενης κατανάλωσης τροφίμων που περιέχουν αιθυλενοξείδιο αυξάνει τον κίνδυνο δυσμενών επιπτώσεων και για τον λόγο αυτό η έκθεση πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση αποξηραμένου βασιλικού μεγάλου σουπερμάρκετ λόγω σαλμονέλας
Το αιθυλενοξείδιο είναι χημική ουσία με ισχυρή μικροβιοκτόνο δράση, η οποία χρησιμοποιείται σε ορισμένες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης για απολύμανση γεωργικών προϊόντων, αποθηκευμένων τροφίμων και πρώτων υλών, αλλά και ως πρόσθετο σε τρόφιμα. Η χρήση του σε τρόφιμα που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά δεν επιτρέπεται, καθώς η ουσία έχει ταξινομηθεί ως γονοτοξική και καρκινογόνος. Για τον λόγο αυτό, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρά όρια ανίχνευσης και συστηματικούς ελέγχους σε εισαγόμενα προϊόντα.
Η παρουσία αιθυλενοξειδίου σε ρύζι και προϊόντα με βάση το ρύζι μπορεί να προκύψει σε διάφορα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Σε ορισμένες περιπτώσεις συνδέεται με μετασυλλεκτικές πρακτικές απολύμανσης που εφαρμόζονται για τον έλεγχο εντόμων και μικροοργανισμών κατά την αποθήκευση. Η επιμόλυνση μπορεί επίσης να προέρχεται από πρώτες ύλες, πρόσθετα συστατικά ή βοηθητικά μέσα επεξεργασίας που έχουν υποστεί επεξεργασία με αιθυλενοξείδιο. Επιπλέον, δεν αποκλείεται η διασταυρούμενη επιμόλυνση κατά τη μεταφορά, τη συσκευασία ή την αποθήκευση προϊόντων σε εγκαταστάσεις όπου χρησιμοποιούνται μη εγκεκριμένες μέθοδοι απολύμανσης.
Για τη βιομηχανία τροφίμων, τα περιστατικά αυτά υπογραμμίζουν τη σημασία της αυστηρής διαχείρισης προμηθευτών και της αξιολόγησης κινδύνου σε εισαγόμενες πρώτες ύλες. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή, μεταποίηση και εμπορία ρυζιού καλούνται να εφαρμόζουν προγράμματα επαλήθευσης συμμόρφωσης, να ζητούν τεκμηριωμένες εγγυήσεις από τους προμηθευτές τους και να διενεργούν αναλύσεις υπολειμμάτων σε παρτίδες αυξημένου κινδύνου. Η ανάπτυξη αποτελεσματικών συστημάτων ιχνηλασιμότητας επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό επηρεαζόμενων προϊόντων και τον περιορισμό των επιπτώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Η εργαστηριακή παρακολούθηση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, η αξιολόγηση των χωρών προέλευσης, η επιθεώρηση των συνθηκών αποθήκευσης και η επιβεβαίωση των εφαρμοζόμενων μεθόδων απολύμανσης αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης. Ιδιαίτερη σημασία έχει η εφαρμογή προγραμμάτων δειγματοληψίας βασισμένων στον κίνδυνο, ειδικά σε προϊόντα που προέρχονται από περιοχές όπου το αιθυλενοξείδιο εξακολουθεί να χρησιμοποιείται νόμιμα για συγκεκριμένες εφαρμογές.
Από υγειονομικής πλευράς, η ανησυχία δεν σχετίζεται με περιστασιακή κατανάλωση ενός μεμονωμένου προϊόντος αλλά με τη συσσωρευτική έκθεση μέσω επαναλαμβανόμενης κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων σε βάθος χρόνου. Η επιστημονική αξιολόγηση έχει συνδέσει το αιθυλενοξείδιο με βλάβες στο γενετικό υλικό των κυττάρων, γεγονός που οδήγησε στην υιοθέτηση ιδιαίτερα αυστηρής προσέγγισης από τις ευρωπαϊκές αρχές ασφάλειας τροφίμων.
Οι καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί προϊόντα για τα οποία εκδίδονται ανακλήσεις θα πρέπει να ελέγχουν τους αριθμούς παρτίδας και τις ημερομηνίες λήξης που αναφέρονται στις επίσημες ανακοινώσεις. Τα προϊόντα που περιλαμβάνονται σε ανάκληση δεν θα πρέπει να καταναλώνονται και συνιστάται η επιστροφή τους στο σημείο αγοράς σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών ή των επιχειρήσεων λιανικής πώλησης. Η παρακολούθηση των ανακοινώσεων των εθνικών αρχών ασφάλειας τροφίμων και του συστήματος RASFF επιτρέπει την έγκαιρη ενημέρωση για προϊόντα που αποσύρονται από την αγορά λόγω χημικών, μικροβιολογικών ή άλλων κινδύνων.
Οι πρόσφατες κοινοποιήσεις σε Μάλτα και Ιρλανδία εντάσσονται στη συνεχιζόμενη ευρωπαϊκή επιτήρηση για την ανίχνευση αιθυλενοξειδίου σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης και αναδεικνύουν τη σημασία των επίσημων ελέγχων, της εργαστηριακής τεκμηρίωσης και της ταχείας εφαρμογής μέτρων ανάκλησης όταν εντοπίζονται μη συμμορφούμενα προϊόντα στην αγορά.
Το ρύζι που ανακλήθηκε στην Ιρλανδία
