Αυξήσεις-σοκ στα τσιγάρα: Στα 6,50€ το πακέτο & φόροι στα ηλεκτρονικά

Αυξήσεις-σοκ στα τσιγάρα: Στα 6,50€ το πακέτο & φόροι στα ηλεκτρονικά

Στο επίκεντρο του ECOFIN ο εκσυγχρονισμός της φορολογίας καπνικών

Ραγδαίες αναταράξεις στην αγορά καπνικών προϊόντων και σημαντική επιβάρυνση στον προϋπολογισμό εκατομμυρίων καταναλωτών αναμένεται να προκαλέσουν οι προωθούμενες αλλαγές στο ευρωπαϊκό φορολογικό πλαίσιο. Η προσοχή των οικονομικών επιτελείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι στραμμένη στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών (ECOFIN) στις 9 Νοεμβρίου, όπου στην ατζέντα δεσπόζει η αναθεώρηση των κανόνων φορολόγησης του καπνού.

Σύμφωνα με το επίσημο ενημερωτικό σημείωμα, η αναθεώρηση στοχεύει στον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου για την ενίσχυση των στόχων δημόσιας υγείας και την προσαρμογή της δημοσιονομικής πολιτικής στα νέα δεδομένα της αγοράς. Ωστόσο, πίσω από τις διπλωματικές διατυπώσεις κρύβεται η πρόθεση κυρίως των κρατών του Ευρωπαϊκού Βορρά να αντλήσουν σημαντικούς πόρους για τον νέο Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό, αυξάνοντας κατακόρυφα τους ελάχιστους συντελεστές Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και διευρύνοντας τη φορολογητέα ύλη σε όλα τα νέα προϊόντα νικοτίνης.

Από τα 4,80 στα 6,50 ευρώ το πακέτο στην ελληνική αγορά

Οι επιπτώσεις των σχεδιαζόμενων μέτρων για την Ελλάδα προβλέπονται ιδιαίτερα βαρείες. Εφόσον οι προτάσεις των Βρυξελλών περάσουν χωρίς μεταβατικές αμβλύνσεις, η τιμή στις πλέον δημοφιλείς μάρκες τσιγάρων στη χώρα μας αναμένεται να απογειωθεί στα 6,50 ευρώ το πακέτο, από 4,80 ευρώ που κυμαίνεται σήμερα.

Η ελληνική πλευρά διατηρεί επιφυλακτική έως αρνητική στάση απέναντι στα σενάρια αυτά, ζητώντας επαρκείς μεταβατικές περιόδους. Βασικό επιχείρημα της Αθήνας είναι η αποφυγή ενός απότομου οικονομικού σοκ για τους καταναλωτές, αλλά και ο υπαρκτός κίνδυνος αναζωπύρωσης του λαθρεμπορίου καπνικών προϊόντων, το οποίο ιστορικά φουντώνει σε περιόδους απότομης αύξησης των φόρων.

Το τρίπτυχο των αλλαγών και τα νέα προϊόντα νικοτίνης

Η προωθούμενη ευρωπαϊκή οδηγία στηρίζεται σε τρεις κεντρικούς πυλώνες:

• Αύξηση ελάχιστων φορολογικών συντελεστών: Στόχος είναι η μείωση των αποκλίσεων μεταξύ των κρατών-μελών. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα ποσοστά καπνίσματος στην ΕΕ (σήμερα στο 24%) δεν υποχωρούν με τον ρυθμό που απαιτείται ώστε να επιτευχθεί ο στόχος του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Καταπολέμησης του Καρκίνου για μείωση του ποσοστού των καπνιστών κάτω από το 5% έως το 2040.

• Διεύρυνση φορολογίας σε νέα προϊόντα: Για πρώτη φορά επιβάλλονται ελάχιστοι ενιαίοι φόροι σε ηλεκτρονικά τσιγάρα, θερμαινόμενο καπνό και σακουλάκια νικοτίνης (nicotine pouches). Η αυξημένη φορολόγηση αποσκοπεί στη μείωση της ελκυστικότητάς τους ως φθηνότερων υποκατάστατων του παραδοσιακού καπνού.

• Αστηρά μέτρα ελέγχου στον ακατέργαστο καπνό: Επεκτείνεται το ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης διακίνησης προϊόντων (EMCS) και στον ακατέργαστο καπνό, προκειμένου να κλείσουν τα παράθυρα διοχέτευσής του στην παράνομη αγορά.

Αύξηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης πάνω από 80% για την Ελλάδα

Σύμφωνα με εξειδικευμένη μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Ουγγαρία βρίσκονται σήμερα μόλις οριακά πάνω από την ισχύουσα ελάχιστη απαίτηση των 90 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα.

Ενώ χώρες όπως η Γαλλία, η Ιρλανδία, το Βέλγιο και η Ολλανδία υπερκαλύπτουν ήδη τα νέα όρια, τα υπόλοιπα κράτη-μέλη θα κληθούν να αυξήσουν τους ελάχιστους συντελεστές κατά 50% κατά μέσο όρο. Για την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ουγγαρία και τη Βουλγαρία, η προσαρμογή αυτή μεταφράζεται σε υποχρεωτική αύξηση των ελάχιστων συντελεστών ΕΦΚ κατά περισσότερο από 80%, εξέλιξη που καθιστά τις ανατιμήσεις στα ράφια των καταστημάτων αναπόφευκτες.